") & f f C/^ HARVARD UNIVERSITY. LIBRARY OF THE MUSEUM OF COMPARATIVE ZOOLOGY 1LI17 LlBRARY OF *■ SAMUEL GARMAN 7]MMA>ultfL |(p \0[^% V\0 iz. JXt~V 3 2044 072 205 370 NOV 1 6 1928 p ,-T AVLi I o,y I I NOVOCOMEN S I S M E D I C I DE ROMANIS PISCIBVS LIBEL- LVS AD LVDOVI. CVM BORBONIVM CARDINALEM AMPLISSIMVM. 'Mt^ m ^ KOMA. {(1 m ¥\^^^^^^ kl ^S^ fcwJJ WB§S?^ w< iB^^^ 3^ J m^£!jJmUf^^^ ^.#|M liijjyjjrypri^jfj^f*'''' ' ''* 'ix ^k V PAVLI lOVII NOVOCOMENSIS MEDICI DE ROMANIS PISCIBVS LIBELLVS AD LVDOVICVM BORBONIVM CARDINALEM AMPLISSIMVM. ' SVadcs Rcuerendi/nmc acllluftri/nmc Dominc, qui ctia iurc optimo compcUerc potcs, ut ca litcris trada.quae dcRomanis pifcibuseruditeatqjfubtilitcr fuere difputata,quum te,5C loanne Lotharingum pra?- clarilfimi ingenii C a rdinalcm C lemcns Pontife;!f fami-^ liari conuiuio, ucluti animu rcmillurus , hylariter exce* piflet. Res eftcognitu^traftatuqj di/ficilis, cum propter infinitam fere naturse pifcium uarietate, qux me dC ple rofqj alios admodumcuriofos had:enus irrito laborc fatigauit,tum proptcr incrcdibilcm icrip torum difcre^ pantia,quicxmultiplici linguaru uarietate pcrpetuas huiufmodi ftudiis tenebras ofFuderu t. Quibus de caufis necefle eft,ut animus rei difficultatepermotus totu hoc inunus,quod maioribus dodrrinx,exa(^iorifqj iudicii neruis eflet extedendu , haud mediocriter rcformidet- Sedcacftdignitas,ampIitudoq} tuaflc moru fuauitas cumfingulari optimarum literarucupiditateconiuri* d:a , ut honoris mci uel gloriol^ , fiqua ingcnuis Hudiis parta eft,iarturam plane facere,^ honcftiflimo defyde rio tuo penitus decfle malim . Verum tu poftca iudica- ueris,an cgo qui rcm tam difHcilis argumcnti SC maio- rem omnino ingenii facultatem poftulatis fufcepi , im- A ii \ pudetiae culpauacaucrim , quum eius nominis ueniam iam deprecer,utofficiofus5Cperhumanus appaream. Proindehunclibellum ab acrioribus ccforibus minus feuere iudicariuelim ,quando eum feftiua quadam hy- larjtate ueluti ludibundus, dum multi per h:ec Saturna lia,ale3,caeterifq5Uoluptatibusuacarent,antiquismeis eamm remmobferuationibus memoria repetitis.exco gitauerim ,QC aliqua ex parte perfecerim. Eritq; hic maleferiatihominisingenuiis labor,fortafleprxIudiu iufti,abfolutiqj operis,fi qui literis ac induftria pollent, propofita oculis,fiCa me quafiper tranfennam com- monftrata,accuratius conteplari,acuberioribus inter- pretationibusilluftrareuoluerint. Ego certe hocmu nerc,flCtibiinprimis,flCillis gramm fecifleuidebor,ani mufqs etia meus tantjamceniorediuerticulo recreatus adinftirutas abfbluendx hiftorix lucubrationes SCfir- mior QC alacrior reuertemr. Exibit enim in publi- cupropediemhuiufmodilaboriofiflimi operis prima Decasnofine aliqua fpeimmortalitatis,5f mm quide multo auftior 8C ornatior,fi eam tibi dC Francifco Regi tuo,quemliberalibus ftudiis delecftariaudiuimus,ali- quandoplacuiflecognouero. Vale, EX VATIC ANO.IIII.CALENDAS APRILIS. M.D.XXIIII. C A P V T P R I M V M. Slngulorum Pifcium nomina , naturamqj indagarci^ licuti infiniti prope laboris eft,5Cdod:rin^haudme- diocris,itapra^fentis noeritinftituti,quum Gr^ciauthores quinaturx reru abdita diligentiflimeperfcmtati funt,fuaqj nomina fingulis rebus indidemnt,detoto aquatilium ge^ nereuariis uoluminibus abundecofcripferint.Neqjipfiim Pliniumciuemmeumpenitusimitabor,qui ut Gr^comm inuenta Romanis literis exprimeret, tota namra ubiq^ miri fice repraefentata , non modo conclufi maris , ac fiuminum pifces,uemm etiam ip^belluas toto oceano fiigientesper- fecutus eft. I taqj noftromm litomm finibus non abfcedam. atqj il tantu Pifces,e quibus Romas generofa paramr obfo- nia,eTyrrhenomari,fluuiis,acIacubus Italix citabunmr. Neqj mimm curiofis efle debuerit, H qux ueteresprodidere, noftr^ tempeftatis pifcationi, omniexparte , minimecon* fenferint.Nam,et fi eafdem femper animantiu fpeciesper* pemo namras ordine terra maricp fiiifle.nequa^ fit dubitan dum,multa tame uariis de caufis uariata , atqj immutata ui* dentur. InfanifiquidePrincipesquibus opesludibrioerat, ficut hominum,ita et pifcium colonias aliquado dedu;tere, Utluxuriainpromptuhaberet,qu^pauloante fruftra con- cupiflet,6C nouos inde incolas ipfa litora miraremr. Scarum cnimillum prxnobilem in Graecia pifcem ,qucm Ennius poeta,ob cxcellentiam,Iouis cerebmm uocitabat, Optatus Tiberii Ca^faris libertus,ut antc cii Luculluscerafum,Cam panis litoribus importauit,cuius fobolemuel pcnitusinte- i-iifle,uel,ut credi par eft, longo patrii maris defiderio abdu- ftum,inGra?ciamremcafre putamus. Acipenfer quoqjillc C A F VT Regum mcnfisufurpatus,fiCcoucrfaincaput fquammaru ferieinfignis.eadem ratione.quod fortafle flieritinquilinus, hac ^tate proculdubio euanuit . Peregrinantur enim fua iponte pifces.fcEpiufqjnatalibus locisdemigrant,tJEdioqi litorum , uel ab innata lafciuia , ad quxrendas nouas fedes per immenfa pelagi fpacia deferuntur . Nouos etiam pifces retibus exceptos pifcatores admirati funt , quos de extremis maris receilibus,imifq5 profiindigurgitibusprouenire , uel perGaditanasfauces inmarenoftrum a uaftiilimo oceano irrumpere credendum efl , ficuti etiam certis annomm cur- riculisinufitati generis aues e diuerfa terrarii regionein Ita liam aduolafJe tradunmr.Multaquoq; pifcatoriceartis in- ftrumenta defecere,quu eius prcecepta autper manus tradi. aut literaru memorisE,intercidentibus ueteru libris,deman dari nequiuerint, dC contra,nouaj fraudes^ali^qj infidi^ a rc centioribus fint ejtcogitatjcqua? res non mediocre ad dino* lcendos pifces difHcultate attulifle uidemr.ita ut e^tiflimarc liceatquofdapifces,uno argumentoquod nufc^ appareat, liitare retia.atqj aflu noflroru artes ludificari , aliquosuero frequentius , cj antiquis euenerit, capi, de quomm nominc nunc maxime dubitemus. Conftat nonnuUos pifces,alias in nullo cefli.quod mire principum gulae placuiflent , fumma per aliquod tempus publica quadam aflentatione claritate obtinuifIe,qui poftmodum extinrta cum his regibus rarita- tis opinionevquum omnesfaporem ipfum ^quali ac libero totius populi iudiciometirentur ,uilifIimo demumpretio ueniemnt.uti modo MerlucciJE plebeio admodum pifci Hadrianus Potifexficutiin adminiftrdda republicahebetis P R I M V M. . ingenii,uel deprauatiiudicii,itainefculetis infulfiiTimi gu- ftus/upra mediocrepretium,ndete toto foro pifcario, iam fecerat. Nec mirum efle debet , quum diuerfum alii atc^ alii, palatum habeant , numerolioraqj obfbnia mari petatur,^ terra,fiquidem no modo uolucres ^ca^terafq^ fyluaruani- mantes fcecudi/fima maria gignut,(ed ex i]pfis pifcibus etia inftrumenta,ftupenda uarietate,qux homines imitentur, in fabriles ufiis abunde pr^beant, nihilqj animo concipi uel oculis uideri poifit,intra hoc ccelum,quo nos integimur, quod ipfe Neptunus pater,in opulentilfimis profundi re- gnisnonhabeatficbenigne largiatur.SedSCmaior pifcium copia,maiorq} uarietas, ^ nuncconfpicere contingat , anti- quitusRomasuifebatur,quuminfummoluxus faftigio pe- regrini pifces a remotiffimis lonii, Siculiq^ litoribus petere tur. ob idqj expeditiffimi myoparones eflent iftituti, quoru remigio quicquid Brundufii,MefIana? ,Taretiqj excelleret, Romanis culinisprotinus inferretur, eofqj tum maxime fa- pidos pifces «eftimaret,quos dc maximo pifcantium labore/ dC fummis fiimptibus qusefiuiflent. Sed hoc certe parum fiie ritloniiincolasperforatisinclufos caueiscaptiuos trahere, adnitentibufqj remis ac uelis longinqua uerreremaria,uc magnaeGr*eciJEobfonia nonrecentia modo,uerumadhuc fpirantia Romani lurconesabfumerent. Quuminquibuf damCxfaribuseaquoqj prurientis gul^ petulantia flierit, ut in maritimis regionibus pifces faftidirent , quos poftea in montanis,locifque mediterraneis quum effent^ueluti forde icente uenatione,perdifpofitosequos 5C quidem multa ti- mentiumferuorum diligentiaadducicuraret. Adinuentse C A P V T quoq; fiicrc Pifcincc, quas ad mare , infano quidem fumptu cxtruebant,ut fa^uientium aliquando uentorum rabies^ hacquoqj hominu induftriauinceretur,neccaftigari luxu- ria poflet, etiam li Aeolus atqj Neptunus, cjEteraq^ Ponti nu mina,infenfa ac infefta epulatibus efle uoluiilent. I taqj nul- lo anni tempore^nullifqj in Iocis,etiam a mariprocul remo tis,egregiiRomanis menfis piices defuere.Siquidem ftudiu cius rei , curamqj illam, inueterati gentis mores e;fcolucrat, quando nulla uel frigidulo, utpoetice dicam , digna equite ccenacenferetur , qua? marinis dapibus caruifiet. Nos uero cotra, nili lege coacfh pifcibus uefcimur,quum certis diebiis uolucrem autquadrupedem efitafle,piaculumfit.Itaut,fi animi religione folueretur , nunflC callofa chartilagine, nibusmihiadmodumfriuol^uidentur,quumid genus ar- gumcti apud Dialefticos fallaciffimu fit,lupi Tyberini funt delicatiffimi,fed StiirionesTyberinifunt delicatiffimi ,igi- tur Sturiones funt lupi. In hoc enim non comparaair totu lupomm genus,cum aliispifcibus.fed eomm,qui inTyberi capiuntur,abhis qui inalto degant mari,difFerentiaexpri- mitur.Ridiculum enim eflet etiam apud mediocriter inteL ligentes,parafitos Lacciam,Spigolam,atq5 Lampetram in Tyberi pariter captos,qui moxlatine nominabuntur,uno prjelato Sturioneinfecundis dignitatis gradibuscollocare, quum Sturio nonfemper fitgratiffimus,utpotequiinme- diis tanmm folflitii feruoribus laudetur . Pogius doftioris Pogii filius in fene(^ute non modo eruditus,fed ufq^ ad ira- cundiam in conditura ferculorum morofus,& uehemens parafitus,quumSmrionemapudantiquos Lupum fiiifJefiC ipfe crederet,in potificiis quas maxime fed:abamr,ccenis ,di cere folebat,ueteres infulfiim habuiffe palatum,^ tatopere Lupumcelebraflent,eum enim cames haberecumpr^du- ras,tum multa glutinofiorisfucci exuberatia infuaueis, qu^ prius appetentesfatient dC expleant, pellari dicit , mentionem de alio pifce intulit,quem hyn, ideft fuem uel aprum nuncuparint.AliietiamCra^comm Porcum marinum Pfammatida uel Pfammitin cogno- minatum putant,utclare appareat Hermolaum,Hyccam Sturionem efle,pro conftanti in ea epiftola affirmare mini- me debuifle,prsBfertim quum in caftigationibus Plinianis dC in ipfbcorollario,de nomine Sturionis plurimum am-^ bigere uideatur. QuemmodoTomumThurianumpofle cfle dicat a Thuriis oppido I tali^ inBmtiorum ora,utipfe opinatur diftum , alludente uocabuli fimihtudine. prx- fertim quum Athen^usaflerat Tomum Thurianuinlta^ lia delicatiflimum efJe obfonium,modo eum putet efle Ga- leotemuel Xiphiam Strabonis authoritate,modo eumdi- dumfiiifle affirmet Scyllam 3C Lamiam 3C Carchariam , ad extremum uero tot nominum diuerfiitate perplexus feteatur,ueISturionem antiquitus his appellationibusuo- citatum efle uel fic diftum a Thuriano Tomo delicati/fi> mo obfbnio,quod tantopereaCr^ciscelebretur.Sed illud mepnefertim mouet,quod nemo authoru quos legerim, prjEter unum Athenxum de Hyccapariter 8C Tomo Thu- riano fecerit mentionem , quando Smrio celebratiifimus^ pifcis,utfa?pius dixi.certo claroqjnominefiierit appellan- dus, Veru h^c noftra inuenta,qua2 ludendo excogitauimus, ' D ii : C A P V T 7 in bonam partem a led:oribus accipi uelim,atque eo animi candore quo fcripfimus a doftioribus perpendi.n 6 enlmis fiim,quiobtred:atione alien^ laudis eruditior uideri uelim. quum ulla in parte cu his, quos fupra redargui , uel ingenia ueleruditioneminime limconferedus.Igiturintanta eru-^ ditorum altercatione iiceblt dC mihi propriam attulifle opi> nionem,ita tamenutcumprxfatione prius attefter jfne tani diu in ea fententia permanfumm donec aliud, quod magis arriferit,diligentioresinuenerint . Dicamusigitur Sturione ab antiquis Silurufiiifle appellatu, quempro Glani Theo-: dorus apud Arifloteleminterpretamr,fed dehoc,quiiplu- res apud me certiores fint conierturx.hoc uno tamen maxi- meargumeto adducor,ut Smrionem opinerefleSilumm;' quoniam mirum hercleuideatur,quodhacaftate,quisnam pifciu antiquitus Silurus fiierit,penitusignoremus,qui adeo inmari acfluuiis teflimonio Ariftotelis,Plinii, Athen^i,5C Aufbniifit celebratus,ex aduerfo autemde Sturionis an ti- quo nomine plurimum dubitemus,quifit omnium fere to- tius orbis fluuiorum incola loge notiflimus . Neqj enim cre- dendum eft ueteres adeo infulfl fiiifle guflus , ut arbitremur cos Smrionem minime cognouifle, aut Siluru ipfum ueluti aliquo natur^e defed:u,totaeius generisextindafbbolepe- nitus euanuifle. Silurus authore Plinio atq? Aufonio,fluuia- tilis pariter ac marinus eft,& quidem prcegrandis.fed prceci- pua magnimdine in Nilo dc Gange ueluti amnium maxi- mis.c:Etemm carnepra?dulci,nullisofIibusuel fpinis interfi- tis,roftro item^caudaq^ Delphino fimillimus,ita ut compel- lare eos libeat , qui propterea Torflonem Sturionem efle Q^V A R T V M uolebant,quod effigie ac rollro Delphinis aflimilaretur.Id uero me etiam plurimum mouet,quod in Nilo,Boryfl:hene atqj Danubio,uti Plinius de Siluris ait, etiam nunc frequen- tiilimos Sturionesefle cognofcamus.Naminomnibus Nili oftiisac iiiperiuspropeMemphim Aegyp tii Sturioneexpi- fcatur.In Boryftheneuero,quihodie Neper eftamnis,Pha- fiqj fiCinipfo TanaiapudTanamemporiumtantaeomm eft copia,ut caetarias ibi inftitutiEfint oflicinx,in quibusca falfameta ex Sturionum ouis falitis,quJB Cauiaria dicimus, iteqjipfa Schinahaex fummoSturionisfpinalidorfo,falCi fumoqj inueterata conficiantur . In Danubio autemadeo frequentes funt,5C magni.ut ex eo minores etiam amnes fubeant,qui inipfiiminfluunt ,ficuti Draua,Sauu5C Tybi* fcum.fiCut mirunon fit eos etiam Menim amnemfubirc ficuti Plinius ait,propter Lilboum,in quo Siluri, ut in Danu bio,innatantesequosdeprimant.Menim autemcum Her- molao eum amnemefreputauerim,qui alionominedici£ Oenus.is Sueuoru gentc e Vindelicia ab Auftris,qui Norici funt,diuidit,Danubioqj mifcetur, ita ut ab Iftro Iftrionem pifce hunc elle diftu pute,quo in amne fit infignis,ut hodie uidemusSC AthencEoplacet. qui Silurum Iftrianu fiucDa- nubianum honoris atqj excellentix caufa ubiqj nominauit, Sed audiamus Aufoniu de Siluro in Mofella cancntem.qui ignobiles etiam Tincasminime prjEteriit. Nunc pecus ^quoreum celabrabere magne Silurc Quem uelut adjeo perdurtum tergora oliuo Amnicolam delphina reor,fic pcr freta magnum Laberis,5C longi uix corporis agmina foluis ■1C AP VT : 1 Aut breuibus defenfa uadis.aut fluminis uluis, Aut quum tranquillos moliris in amne meatus Te uirides ripae,te cjerula turba natantum Te liquidx mirantur aqu^.diffunditur alueo Aeftus,5C extremi procurrunt margine flurtus. Talis atlantiaco quondam bal^na profiindo. Quid enim certius notari,exprimi ue potuit his uerfibus (J pro Sturione Silurusr qui &magnus 6C fluuialis pariter ac marinus, dC Delphino fimilis ac ipfo tergore uerum olei colorem referre uideatur. conueniuntproferto h^c omnia Sturioni dC quidemadamuflim,ita ut necefiefit,eos quiid negauerint,flc afFerre aliquem magnum pifcem ex hisfiu- minfbus pro Siluro,qui fit a Sturione diuerfiis, dC ahii ofien- dere apud Aufonium per quem Poeta Sturionem uolueric demoftrare.Noenim credibileeft,eu quiminimosquofqj fluuiatiles propria nomenclaturaperfecutusefl.ipfumStii rionem proculdubio uel fua magnitudine, uel dignitate amnicolamm regemadeo fomniculofe pr^teriifle . Jllud quoq^ opinioni nofJrjE ahquaexpartefuffragatur.quodm Canari^ infiilae amnibus (ea ad Atlaticum uergit oceanii) multiacoptimiSturiones pifcatione capiamr,uti Hifpani, Lufitanic^ referunt.qui dum nouas incogniti orbis terras inufitata,ac admirabih nauigatione per immenfiim ocea- num qu«runt,Fortunatisinfulisaquationisgratia quotidie applicant.CuiusCanaricE amnes ipfe Plinius Siluris abun* dare commemorat,neq^ mimm efl:,quum ispifcis omnium magnoru amnium fit familiaris,uti in Thamefi Britanix, aliifqj amnibus,qui in oceanum erumpunt,manifeftecon» Q^V A R T V M fpicfmiis.Hifpaniaau.tem omnis Stunonem,SuLum ap- pellat,ita utparu ea uoa: a Siluro qui item 8C Sulius dicitur, abefle uideatur. Quando,ut ante didumeli,unaterrarum Hiipania ueterem Roman^ linguje fonu, atcp ipfa uocabu- la nonfineruborededifcentisItaliJE retinuerit. Quomodo autemSiluri inSturiones abierint,nuperdocuit fiCquidem ut arbitror,feiici/Jime iuenit Michael Syluius apud Cleme- temPontificemLufitaniiE regi^legatus.qui uticfloptima- rum literarum atq^ pjnnis adtiquitatis fcientiflimus,tefla- tur Sulipslonge opt-imos,omnium cofeflione in Aflurxa re- periri,unde AflurioneS difti fint,ueluti ab regione nobiliffi-f mos producentenouum cognomentum,uetere repudiatQ nomine retulifle uideantur. Diuus quoq; Ambrofius opi- nioni huic noftrx aflipulatur,quum dicit Silurus de alio- rum pi^ium uermibusuiuit.Sturiones naqueuti diximus, granduifculos pifces deuorare nequeunt,quum orefubro- ftroanatura conflituto,non facile nifi minutiflimos corri^ piant 3C propterea fplis fiid:ionibus nutriamr,utetiam Al^ berru?magnus aflerit^apparetqj hodieinhis euifceratis,in quorumuentriculo quiperanguftus eft,nun(J deuoratipi- fces reperiantur, Subdit tamen Ambrofius , inutilis fiEpe pr«Bda pifcantium,ut uideamr in eduliis Silurum minimc comendare,fed ego,in,fyllabam temere a librariis additam putauerim,fiquidem Silurus apudAthenceum diciturfapi- diflimus.quu enim Xatu pifcem Siculo in mari frequentem uelletlaudare,a carniscandore ,fu3uitateq5 eum Danubia- no Siluro comparauit,neqj illud Plinii parum conuenire Stu^Qoi autumauerim, quum dicit Silurus came prasdulci. C A P V T :> nullis ofTibuSjfpinis ue interfitis,quum Sturionem habere olTa manifefte appareat.ExiftimoenimPliniumintellige- re uoluifle Silurum una tantum perpetua,qua traiicitur/pi- na efle contentu, nullafqj fubinde fpinasCuti in aliis accidit> a fphondylis oriri , quibus tota caro^corporifqj ambitus ue- luti coftis f^piatur, dehcatjeqj ill^ pulpjemulto cum fafti- dio,tum periculo comedentium contineantur. Cstemm utiego arbitror,Sturiones noneoin pretio fuereantiquio> ribus,uti noftris teporibus uidemus , fiue quod eius caro per fe dura dC multo mucore pinguedinis repleta celeriter fui defiderium primis menfse congrefTibus auferat,fiue^per- grauis,ac molefta tenuioribusftomachis efle deprehedatur. uideturfif nonnulhs Iuuenale,uilem omninopifcem Silu- ru annotafle,quu diwt, Vedere municipes frartade merce Siluros.fed uenditorempotiusuilemqua mercem ipfam, hoceft Crifpinuab Aegypto,Iuuenalem innuiffe credide- rim ,qui Siluros frac^os ideft membratim c«fos,uti hodie uidemus,aliquando in humiliore fortuna uenditarit.Quo in loco Iuuenalis,GeorgiusMerulaoculatifnmusgramma- ticus Silurosnoneflemultum abfimilesaSmrionibus arbi- tratur,ut pote qui iam animaduerterat illos qui Lupu, Atti- lum ue,Torfionemqj 5C Hyccam Sturionem dicerent,aue- ritate plurimum errauifle. Quantu autem pertinet ad pifcis naturam,dicimuseumtardeconcoqui dC proptereaex eius cxcretionibus multam generari pituita.Vitiumeiuscarnis aliquaexparte tolIeretur,fiin tabellas pollicis digiti craffi- tudine fecaretur,torrereturq^ in craticula 8C quide exprse- cepto Galeni,oleo,fale, acetoc^ leni,atque iterata afperginc inditis. Q^V A R T V M < inditis,(ed qui palato potius,(| ftomacho ftudereuidentur, elixumeum cum leucophago paiIimcomedunt.Is quum toto fero capiaf anni circuitu,aeftate tame adulta longepro- batiflimus aeftimaf.Siluri felle cum Atticomelle permift» (ufFufbs bouumoculosueteres inungebant,ut Aetius affir^ inar,quimedicae artispra^ceptaGra^cofermone cofcripfit. Std id potius ex eius humoris acredine,qua ab occultiore Si- luripifcis proprietate prouenire putauerim,quum etiam ex felle quadrupedum ac uolucru 6C interahas Perdicu,sBgris hominum ocuhs nou coUyria iniicere foleamus, De Vmbrina Caput.V. SEcundum Siluros Sci^na e grandibus primam faporis obtinet claritate. Ea.M.Varro dC Columella Vmbra appellant ,quam dC Enniusquoqj celebrauit,ut ex Apuleio deprehendimr,dum ait. Melanumm,Turdum,Merulamq} Vmbramqj marinam, Haectotalatioribus fquamisintegitur,deticulata eft,& Ari- ftotehs,Phniiqj authoritate in capite lapidem habere cofiie- uit,agilis eft dC plurimuuora;t.Propterea Aufonius ait,cc- ler Vmbra natatucapifcuSiluris frequentercircaoftiaflu- uioru dC in alto etia, ^ Siluris no contingit.ipfa quoqj cani- cularibusdicbus pinguefcit,pariq^ ferepretio cu Siluris ^a tis tepore uenundaf.eamhodie Romani Vmbrina uocat. capita Vmbraru,ficuti SC Siluroru Triumuiris rei Romanae Confematoribus donodatur,qui pifcatores iueterata qua- dam cofuetudine eorucapitum tributi nomineued:igales E C A P V T feccmnt.Capitienim fumma ineftgratia,authoritate etia Archeftrati,quiinparandisobfoniis,quod eorum ingenio- fifIimusefletartifex,DcBdalusa Gr^cis appellabaf . Is Vm- brini capitis nobilem quandam condituram,ut apud A the^ nxum uidere eft,multis carminibus expffit. propterea ho- die etiam quum pretioparari nonpoftint,gulofiea capita quaauidiiIimeconfed:antur.Extat adhucin ore quorunda facetorum rideda fabula,de.T.Tamifio qui Romanis,auli- cifqj fahbus eratinfignis,fed gul^B adeoproftimt^,utinfa- mis haberetur. Is quumper feruum quiin foro pifcarioin eam curam intentus excubare folebat,ingentis Vmbrin^e caput Triumuirisdelamm efIecognouifIet,inCapitohum protinusafcendit,utfimulato apudmagiftratum negocio, fermoneqj de induftria protrad:o,prandium captaret. Veru illud Triumuiriiam Riario Cardinah donandum decreue- rant,ita Tamifiusquii hmine curi^efFerriingenti,corona- taqj patinacaputilludnobileconfpexifret,primo deceptus cofiho,illud fubfecutus eft prjBmifib feruo,qui ueftigiis defe retium miniftroriiinfifteret.Nec multopoftquuRiarianis aedibus inferretur,benehabet,falua reseft,inquitTamifius, opipare excipiemur.erat.n.inprimis menf^ Riarian^,qu« longe omniii femperlautiffimafuit,familiaris.AtRiarius, ut erat naturamunificus^maximiiinquithocTriumuirale caput maximo debetur Cardinali,ftatimq^ Federico Sanfe- uerino proceritatis admiranda? Cardinah tranfmittitur. colligit extemplo TogamTamifius,Riarium intepeftiuse munificenti^ incufans,in mulamqj refiht,5f munusad San- feuerinianamdomum confequitur.Idem puri hberahtate Qjr l N T V M r i: 2 ?? hcit Fcdericus,caputqj ipfum fplendidis e;irornatu ucrbis aurataqj illatum patina ChifioPublicanoditiilimodeferri iubet,quod ei multo ^re alieno grauibufqj ufiiris obftrirtus erat.Volitat tertia iamfpe auida fruftratus gulam «fhians Tamifius, feftinabundufqj incalefcente iam die in tranfty- berinos hortosquosipfeChifius magnificetifnmose;i:tmc> bat,contendit. Ibiqj feflus admodum dC multofudoremai- didusquod grauiserat abdominis,quartoafortuna decipi^ wr,quippe quiChifium caput illud recentibus fioribusre- dimitum adamato Scortocuiabforma,emditifq5illecebris impericE cognomen fuit,ut extemplo deferreturcurantem reperit. Fledit itaqj indignabundus habenas retro,nec ta^ men fubiratus gul^.quie herculeos labores attulerat dC ad Imperiam iam multo fble Sijttini Pontis femitam exurentc adequitat.Ad extremum anhelantisgulxeauisatq^libido fiiit.utqui per totamurbem fiierat raptatus,idem 8C toga- ms 8C fenex cum fcorto admirante noui hominis aduen- tum, nuUo pudore difcubuerit,fic ut mirari definamus Apt tium,qui ut ait Athenjeus,cum Linterni Aftacos cancros pi^ fcaremr,audifletcp longe maximos dC nobiliflimos in lito^ re Aphrico reperiri,eo propere ftimulate gula,infigni nauL giodelatuseft.Statimqj priuscj interram defcenderet,oc^ currentibus ibi pifcatoribus cum aftacis,quod fam^ expCr ftationiqj minime refpondiflent, protinus conuerfis ueli^, nec falutataquidem Aphrica,in Italiam adgradioresafta^ cos fit reuerflis.C jeteru eade prope Vmbrinx ac Siluro cart niu coditio.utra^qjenim.ut diA:imus,nomediocreimbeciE. lioribusftomachisnegotiufacereconfueuerunt.^ . a E ii DE THYNNO CAPVT VI. Hynni multitudine flia omnibus litoribus funt noi ci,gregatim uagatur,ob id inEuripis maxima eo* rum eftcaptura. IrmmpuntMaiomenfeinmare noftmm ab Atlantico Oceano cogetibus Xyphis,hoceftSpathispi- icibus,qui teloaroftris prominente inftmftieostoto mari perfequuntur. Simpliciilimi funt Pifcium, propterea uel inanibusterriculamctisad:i facileuadisatqjlitoribus intru- dunmr.eomodo Gaditanus populusinfinitam eommmul timdinem magno qua?ftu,folenniqjfped:aculo retibus ex- trahit. Samranturinde captorumrecentibus pulpis circun- fiifsE gentes,reliqua illorum multimdo cetariis infermr,fali- mrq^.afleruatiueromembratimcadis celebri mercimonio per omnem fere Europam difflinduntur.uemmfolo abdo- mine ualent,qu^ pars a Romanis Tarentellu dicitur, quod ctiam Tarentino in finu,ubi opima pifcium omnium ca- pmra eft,Thynni faleallementur. reliquiecorporis partes, ut pote qu^ pingui fucco admodum carea t,in ignobilis po- puliufum ueniunt,qujB Melandryaa Plinio nuncupanmr. Primus ab ipfo ftatimouoThynnorumfcetusCordylladi- cimr,quimox inLimariaseuadit,exLimariis autemadole- fccntibusPelamidesfiunt,fic aluto didx.qms nunc etiam Pal3miasuocamus.quum uero Pelamidespedalem excefte- re magnimdinem,in Thynnos abeunt. Porro ex Thynnis (ut Athena^oplacet authoritateSoftrati)quuminfummu cxcreuerint,Orcyni infefti c^terispifcibus efficiumr. Adeo cnimThynniaugenmr,utPlinii teftimonio caud^e eomm latimdinisduomm cubitomm reperiatur,qui pofteaquin- decim tdlcntis pependerint. Sed huic opinioni aduerfari SEXTVM uidetur Ariftotcles,quum afleueret Thynnosbiennio uita finire.idqj efle compertum uerifimili admodum ratione, quoniam certoannocu pifcatoribus Limarise defeciflent, Thynni etiam fequenti anno defecemnt ,ueluti omnibus ferme captis Limariis nullx reliqux fuperfiierint^qu^ in Thynnosadolefcere potuerint,itautcredaThynnos bien- niicEtate excedentes aliis nominibusappellari,ut Orcynus dC Pompilusnauigiorumcomes,quemde genereThynno- jum efl^ Plinius arbitratur. Circa ortum caniculx Oefl:mm patiuntur,pama animante fub pinnis aculeum infigente, quo doloreincitati nauigiapleriiq} tranfuolantJdem acci- dit Xyphiis,quosmodonominaui.Capiunf iicirca Zephy* rium quodextremumeft ItahjE prom6torium,Spartiuen- tum a nautis hodie nuncupatum.Retuht loannes Marius Cataneus Nouarienfis multaru literarum notitiz infignis, qui Locrenfi in litore Xyphiorum pifcationi interfiiit, eos tantaefl^e ingenii docilitate,utGr^canicu fermonem,quo ille magn^ Gra^cije tradxis utitur,ab Italico diftinguere ui- deantur,idque admirandis argumentis deprehendi,quum GrjBcasuocesminime reformident,ad Italicarumuerofb- nurepete diffiigiant,quodc6plures Bmtiiteftatilunt.Ii in Oceanolndico,intantamaugentur magnitudinem,ut ua- lidilfimisroftris Lufitanaru nauiumlateraad felquipalmu aliquando perforarint.Xyphii bonitate dC pretio Siluris fer- mefimt jequales,uemm hxc litora raro adeunt,ueluti qui perpetuis maris aeftibusutin freto accidit Siculo,gaudere ui- deantur proptereaXyphii forma,ut inaliis fietpifcibus,pi- rturano e;tprimetur,quod eum uidere hadenusmihi non contigerit.Sed Thynrii pariter ac Xiphif , quum Oeftru pa- tiunturiUelutinoxiidamnantur menlis.C^temm Thynni cximie pinguefcuntiadeo ut porci iure ipfo nuncupenmr. cumetia,ut Polybiustradit,inprofundis litoribus,uti Porci folent,glandibusuefcantur.Thynnireceti pulpa iuxtauen- tremjpfoqj pingui lumine,ficutipalato grati, ita ftomachis Ianguidioribus,quibus naufeam pariut,ualdeimmici.circa uero dorfum dc caudam contraria ratione,quemadmodum ab nimia ariditate parum deleftant,ita fuperfluo nudati hu- more minus oificiunt. f alconiusEtrufcus plebeius ganeo, fed eruditioris gul^ , quum in Hifpania cetariis pr^eflet, nouumac fapidiilimumobfoniigenuseThynnorum uen- tre commentus eft, circuncilb abdomine umbilicos enu- cleando,6C fale,acetoq5,5C feniculo inclufos caduliscodien- do.itautmox id cibariigenusplericy appeteret,acpropter iucunditatemmirarentur,quemmodout inutilemex ofE* cinis euerrere cofiieuiflent. Sed in uniuerfum faliti Thynni, (icutiuimalleuandiintermortui guftus mirificam habent, ita multa bile aggenerata,fanguinem incendere,iecinoraqj adurere cofiieuerut.Recentes pulpcerei^iilimecoquuntur in uinocorficanoSC oleo,pipereetiamcu cepis minutatim cxfis fuperaddito,quodgenuscodimenti Azeminumligu- res uocant.Pelamides autem multum nutriunt Si urinam cient, fed tarde concoquuntur aurhore AthensBo,qui ta- men cas falitas ftomachis conferre teftamr. A t Thynnomm iecinoribus mira proprietas inefle traditur ad prohibenda pueromm lanugincm,improbo quidem JVIangonum inue- to,qui quum mares caftrare,dimm atqj cmdele nimis duce*^ S E X T V M rentjpfatamen uirilitatis initiaretardare,ueluti propofita pleniore libidine contendebant, DeLechia Caput. VII. ESt 8C aliusGenerofuspifcis magnitudineatqjcolo- remediusinterThynnum dc Vmbram,quemRo- mani pariter 8C Ligures Lechiam appellat.Eam ahqui Cen- trinam antiquitus fiiifle arbitratur,quoniampugnaciffima {itdC atris fohdioribufqjaculeis,quaquanoomninolongis circa dorfiim armata,ut Oppianus de Centrina exprefle- rit.AtLechiacorio integitur minime fquammeo,ficuti in Thynnisuidemus,fedleui5f fplendido,quod argetium ell, 8C cceruleo colore perfiifum, cmdx uero pinna crefcentis lunx figuram efficit,concaua illarotunditateadcircinidu- {tum effigiata.Eius etiam generis,quae latiorem habet uen- trem,uulgopifcatoresLopidamfiC alium Lopida ahquato minorem Stellam appellant.Ego Lechiam antiquitus fuifle Amiam putauerim, qua Plinius cum Thynnisexire Potum aflerit.nam tota fpecie maxime Thynnis cognata efle uide- tur,5C Oppianus audaces Amias appellat,quas comparat ThynnisSC inire prjelia cii Delphinis dicit. Ariftoteles quoqj Amias carniuoras eflTe , Si ferratos habere dentes bran- chiafqjconteftas teftatur.qu^ branchia^ adeopatulse mihi minime uidetur in Lechia uti in aliis,ueluti Vmbris dC lupis SCCoracinis confpicimus.Sed utdehoc nihilcerti profera, uerba Oppiani me mouent,qui dicit Amias hirudinu more Delphinorum exfugere fanguinem,quod Lechiis attribui C A P V T iurcn6poteft,quum5C in tripedalem crefcantmagnitudi- nem ,6C peracutis dentibus/olidifqj aculeis fint inftruftje, quibus armis non fugendo,fed pugnando per uulnera flC cxdem deDelphino uirtoriam confequantur.Verum hoc de minoribusfortalle Amiisdixifle Oppianum aliquis exi- ftimabitJlludquoque Ariftotelis deAmiis parum Lechiis couenire uidetur,ait enim propterea Amias fic di<5tas,quod gregatim uagentur,Lechias autem folitarias fajpius capi manifeftu eft,quod raro accideret,fiturmatimutiThynni. 6C pleriquealiipifces peraltumfiC litoradeferrentur.C^te- rumut Amiamhodie Lechiam eflecredamus,etiaidargu- mento efle poteft,quod Amiae 6C priEtenera dC gulhii fua- uifllma carne aGrcecisauthoribus efle traduntur. Nam uti citzt Athenaeiis,6C Epicharmi,qui deSirenibus fcripfit,5C Archippi antiquiffimi PoetcE carmina extat,quibus Amix ab ipfagratiorepinguedine magnopere comendatur,lpfc quoq^ Archeftratus,quiuniuerfamterram,cunftaqj maria peragrafle uifus eft,ut gulaedelitias,fingulaubiqjeduhacx- plorando,guftandoqj diligenterexquireret,Amiam ueluti nobiliflimupifce innuptiis Hebes celebrauit^docuitqjfblc- ni prJEccpto ea felicifiime coqui,fi cofperfa origano,5C inuo- luta iunco,cucurbitxq5 foliis adprohibcdu fucci delicatioris cffluuium mitioribus flammis torreretur. Modo aute con- ftat Lechiam laudatiflimo fumine dC fapore pr^pinguum pulparum efle pretiofam,cuius capita Sturionum,Vmbri* narumq; capitibus Rom^ omnium iudicio prajfemntur. Probatiifima aute i Liguftinis litoribus capitur. Ottobonus Flifcusgenere achofpitalitateilluftris,quum Genujeeflem. fcfhuo SEPTIMVM feftiuo matronarum conuiuiotricubitalcm nobisappoluit Lechiam,qucE non modo Romanorum.fed QC Pelagiorum pifcium omnium laudes magno interualio fuperauit,lta ut aliqui fubtilioris gulns homines pulparum fuauitate all e- rti femefa ex Lechiis obfonia in commcba auiu atq^ quadru pedii, in alte^? diem reponi libi pleruqj prjccipiant. Quo lic utLechiam proculdubio fiiifle Amiam fatcamur,quu nul- lum.qui infigni fapore pftet,pifce fine certo Latino nomine limus reliduri ,5C nullus ab ipfa Lechia pifcis hodie nobis occurrat.que Amicenomine appellare audeamus.Neqj eni mihi perfuaderi potefl,ut ea in iliorii fentetiam,qui Lechia eum efle pifcem credunt,que pro Sturione Hyccam putauit Hermolaus,eo leui argumento,quod Hycca pr^pofito arti- culo,ficuti nuncltalix ueteremelocutioneamittentismos €ft,in Lechia abiifle uideaf .Porro Icefius in libro de materia Amias ab optimo fucco,teneritudineqj commcdauit.aitq} no multa cu di/Kcultate in uetriculis fecerni,fed non multu omnino pbere nutrimentum. De Coruo. Caput,VIII. Omum eunde efle dC CoracinumTheodorus Gaza exiftimare uidetur.ueluti a Coruo Coruulus, fiue C oracinus defcendat.cui Hermolaus dC Volaterranus refra- gantur.quoniam authoritate Athencei Coracinus a uerbo Cyxco quodgenas,oculofqi frequentermouere fignificat, non autem a Coruo,qui Grjece fit Corax.dicJ^um exiftimet. Ego autem fecus ac Volaterranus putat,Coruum genere iplbaCoracinominimedifFerrearbitror.eamaximcratioe quodde Coruo nullafere a probatisfcriptoribusmentione C A P V T • fieri conftet,authoritate ueroomnium antiquorum Gora? cinus fit fiilatuspifcis SC fiibniger Si fquamofus,qujE diffe- rentiae ei,quem noshodieCoruum appellamus,manifefte confentiunt.nam Comusgibberoflis e(t Sfproportione cas- teromm fquamofbmm admodum latus uidetur,uti accidit Coracinis,quosParmenio Rhodius.quifcripfitdere coqui- naria,ut allegat Athenjeus,PIatiltaticos a latitudine coporis appellauit.NigricatesquoqjinCoruis pinnas confpicimus,. quas Ariftophanes in libro de paluftribus,Coracinis attri-; buit. Sut enim pelagii 8i fluuiales Coracini. Verum ha^c no- ftra flumina nullosautcerterariftimosferunt,inNilotame Plinio Martialeq; authoribus,5C i amne Bethiulterioris Hi- fpani^ reperiuntur,Gadibusuero5Ccirca fremmHerculeu laudatiffimi fimul acma;^ imi,pares Niloticis capiumr,quos Zeos,6C itemFabrosacoloreatr^ fiiliginis appellabat.Co- racinus ex his eft pifcibus,qui comode,atqj feliciter faliunf , ficutiGalenusinlibrodealimentis refert.eii falitu Eutide- musapud Ath^neu,quidefalfametis fcripfit , Saperda uo- cari affirmat. Ita ut Perfius idem itellexifle uideaf ,cii dicit, Saperdamqj aduehe Ponto. Nos uero cum ^ftate frequentius,qua hyeme,ut Plinius eria author eft,eu capiamus,feruenti oleo ad mediam cofturam mergere,flCcxtrad:iiprotinus fale,acetoq;i fportulis myrti foliiscertoordinefubftratis reponere folemus,qua iduftria aduerfus omnem caloris contumeliam per hebdomadas afleruatur . Coracinus 8C pr^fertim Niloticus pr^dulces habet cames. que uero proximis litoribus eApifcamur tri- pedalem ad fiimmu no eA:ceditmagnitudine,fedcarne 5C O C T A VV M aridiu(cula,5C obid abhis qaigulx delitfofius ftudent,pa- rum laudata.Athenxus elixo toftum meliorem efle tella- tur.nos uero contraria confuetudine quum recetes, dc gran- desnancifcimur,aaieis excoquimuscacabis fimphciiaqua, cxtracfhimqj uirentibus petrofehni fohis coronamus,licuti ctiam fit in Vmbrinis,quasfi^fapore dC fquamammlatitu- dine plurimum referunt.Neqj id inepta ratione,na durio- res eorum pulpae omnempenitus faporisgratiam amitte- rent,nifi ahquoiuris lenocinio ab innata illaduriciemoUi- rentur.Caeterum quaquacocoftu iiint difliciles paralyticis tamenmire conferunt,ut author eftille Phnius quideMe- dicinalibrum confcripiit.In Coracini capite lapillusinue- nitur quem Pueroru collo pro amuletis fufpenfum regio inorboaduerfari,ignobilesquidam authore^ tradiderunt. De Spigola fiue Lupo. Caput.IX. LVpum antiquitus fuifle , quem Romani Spigolam, VaroIIum Veneti,Etrufci Araneum,Hifpani Lupu, Llguresuero Lupaciu appellant,in capitede Siluroditmfe inonftrauimus.fbIertifIimus pifcium habetur,&ide delica^ tiffimus prxfertim e Tyberi,5C inter duos potes, ^ aquie fu' hie^ti fluminis ab multis cloacaru efFufionibuspinguiorcm cfca fiibeutibus pbeat.Lupushamocaptus uulnera cotem- pro dolore fortiflime laxat,^^ excuflb hamo ^tinus refugit. inclufus uero retibus imis i uadis fulcu crebro motu caudce, reieftis harenis facit.atqjita fubterlabitur,utOppianus au- thor eft,6C hodie pifcatores maioribus etia miraculis additis, I ii C A P V T unocofenfufatcnf.Proptereaab ipfa uehemetia aCrxcis Labrax appellatur.Parit bis in anno Lupus,ut Ariftoteli pla- cet. fumma ineft faporis gratia hyeme captis,^^ lanuario praefertim menfe , tunc enim SC teneritucline,uti diuus aic Ambrofius,5C mollicie^cadoreqj uc Pliniusafleuerat,maxi- me commendantur.Luporum aliqui funtlanatiuellaneia candore,uc Plinio,Martialiqj uidetur,ahquiuarii,utColu- meHx placet, qui in pifcinis ait,includi pofle Lupos fine ma- cula,quos fecernit ab hisquiVariifunt,ita ut proculdubio credamVariosmaioresapud Ambrofiuefle de genereLu- porum,quos6i Troftasappellat.Trod:am enim efleLupini generis apparet,ut afpeiflu^mutuaqj natura^ collationeper- ipicitur,ut latius in capite proprio de Trocfla differemus^ C^terum Luporum carnesinrationeualitudinis aGaleno mirificelaudantur,quod fubtilioremgenerenc fanguinem fifperdiciscarnibus ^quiperentur.AthensEus autemLupos aicboniefieflicci,6f non multinutrimenti,quorum tamcn fiiperfluitates nonfacilefecernantur,fed CorneliusCelfiis Luposficuci^Mulosleuioris eflealimenci ceflacusefi. DeCephalo. CapucX. MVgilcs Gra?co nomine CephalosRomani uocac, quiinplura generapartiutur.Ahqui enimacapi- tis amplitudine Capitones,aliqui aprominulisinferioribus labrisLabeones,quih«ccognomentaRomanis familiis in- €jiderunt,alii item Ceflrcs.alii Bacchi,alii demum Myxini SC Chelones6CLcuchifli5C Mucones appellatur. Capitones D E C I M V M mcnfe Deccmbri graucfccre,ait Ariftotcles,quiidgcnus pifciu dC inmari dCin ftagnisflCxnfluminibusgigni,utuide* mus,afleuerat.inuniueriumMugiles iimt uelocitate admi- rabili,ut fagitta^ arcu emil&,quum lafciuiunt,uel retia faltu tranfuolat,efle uideantur.e mari aliquando amnes,& ex flu- uiisipfamaria ingrediutur. animaleft Ininimcmaleficum, utpotequodalga tantuacherbis atqjhis.quaein profiindo uado ac ripis funt, quifquiliis nutriatur.propterea caeteri pifces,qui minime in alios grafiari folet>lugilem,ut fancftu ac optimum in honore habent dC uenerantur . Probat cos Galenus,qui marinis flud:ibus exercetur,eos uero,qui in fta- gnis SC fluminibus urbium fordes 8C fterquilinia alluen« tibus maxime deteftabiles afIeuerat,quod ex eo alimento admodum feculento uitium contrahant. Dorionis quoqj authoritate marini fluuialibus pr^ponuntf^fed ii praefertim funtpeffimi,quifuafp6teinftagnisatc|3 paludibus cxlimo nafcidicuntur,utfuntqui in Etruria ex Prillino lacu apud Orbatellum ad mediterranea deferutur.ita ut dC illos etiam uituperare liceat,quos Padufa? atqj ipfi lutulenti FofTas Clo- dia^ canales,uifcereprjEteneroFerrariefibus & Venetis gra- toscopiofiffimepraebent.Icefius Gr^cus author Athenaeo perquam familiaris,idem 8C coquusSC medicus CephalosfiC guftuigratos dC laudabilis fucci efle aflerit.Galenusuero eos tardi/fime 6Cmulto quide uentriculi culabore digeri atqj {ecexni praedicat.praecipitqj in eorum coditura debere addi herbaOriganu,cuius uirtute facilior excurfusad uentrem inferioremfieri uideaf ,eostame falitos minus noxios cflc teftatus efL Nosuero Cephalos omnes pleniuseosin coena C A P V T comedentibus dolore capitis.quem morbu medici recen- tiores Cephaleam dicunt.polt paucashorasinducerefepe deprehendimus.maxime ii ad lautiores coenas ftomachi te* nuiores accefleiint. De Aurata. Caput.XI. ^ / Eteres non modo Auratam pifcem in honoreha- i, yf buerunt ,fed dC SergiiRomani Patritii luxuriofa cius Pifcis asftimationeperpetuUmiamiliajcognomentum fecere. fiquideamari,Aurata9?,ahoruq; pelagio^; pifcium femina atqj uiuaria in mediterraneos lacus deferebant,ut in obfequiumpopinarumtralata maria uiderentur,qua? pre- tiofa eduha dulcioribus denegata undis improbo opulen- tiorum ftudio,co tidianis ccenis copiofe fuggererent.lic Au- ratas,Lupos 8C Murenas fuburbani Lacus,Sabatinus 8C Ci- minus,& multo remotiores Vuliinefis& Vehnus ahquado procrearunt,qu^ feminariadegenerare fobole,quu extemi pifces pamm feliciter ahenis infedibusprouenirent,paula- tim interiere.Ex Auratis qu^ toto pafiim mari,mira fce- cunditate progignuntur,Tarentinam antiquiorespriEtule- runt,fed eam maxime quce illata Lucrinis ftagnis C oncha^^ efu pinguefceret,ut aitMartialis illo in carmine. Non omnis iaudem,pretiumqj Auratameretur. Sed cui folus erit Concha lucrina cibus. Nonnulli optimorum fludiorum laude infignes exiflimant inter Auratas Scarumillum antiquis pretiofiflimum pifce a pifcatoribus uendi,qui dentes humanis fimiles dC ad mmi- VNDECIMVM nandas marisherbas plurimumidoneoshabcat,maA:imeqj fquamarum fpccie Auratis alTimiletur.caetemm cgo credi- derim eum non facile a nobis deprehendi.crrore uenden- tium , qui fimilitudine decepti,neqj animaducrfa faporis nobilitate inforopifcario eum Auratis flf Sargiscomifcere confueuerint.confenfutamen pifcatommZaphims pifcis, fic a cyancociusgemma?coloredirtus,inter Aurataslonge fapidi/fimus cxiflimatur,qui fortafle Scamsantiquis fiicrit. Porro Aurataea?flateraro,hycmeautem frequenti/fime ca- piuntur,qu:e mm laudatiores cxiflunt.ipfae Intcr caeteros pifces peculiari quadam dote,fingularem 8C faporis fimul 8C falubritatis gratiam obtinct,authore Comelio Cclfo,qui casin ratione icgromm alendomm leuioris nutrimenti exU ftimauit.Rcdc coquenf ii ex praecepto Galeni,cas i craticu- la fubditismitioribuspmnis,olco dC £lc,acetoq5 confpferis. Dc Denticc. Caput.XII. Slnodontes pifces, Latini Dcnticcs uocant proximos Auratis dc Pagris.habentcnim prominulos dentesflC funt lati,fubmbraq} uarietate confpicui. appellatur fiC hic Sinodusa Craecisalio nomineCharaxideft uallams,uticfl perpetua extantiumdentiumferie faeptus.AthcnjBus cum in fretislongeoptimumefle ait,qui6Cfalubriorcfl Calcno authore,quumin uniuerfummeliores euadant,quos pluri- maiaftatioc inquieta,aefluofaqj mariafatigarint.cu Aftius Synccms Neapolitanus huius T^t^tis Poeta nobiliffimus in lufibus pifcatoriis cclebrauitquum dicit. C A P V T Dat Rhombos Sinuefla,Dicarchi litora Pagros, Herculeae Mulum rupes,Sinodontas Amalphis. Sinodum Latini ueteres pariter ac neoterici uulgo Denti- cem appellant,probatqjeumexIllyrico Dalmaticeqj lito- ribus&priefertimex SalonaatqjTragurio^qu^ gentes CO' cifum in fruftra 8C femicoftummulto croceo5Cperfpicuo gelu condiunt,cadifq^ includunt,ita ut toto ferme anno per omnem I taliam 6C Romse idem adueftitius 8C recetiilimus habeatur.Id genusautem obfonii Medici magnopere de^ tefl:antur,6f ante alios Petrus Aponenfis,qui rudi illa tempe ftate diuini conciliatoris cognomenmm inea optimarum litera^i ftrage promemit. Is enim pifces femel coftos, afler- uatofqj 3C pr jefertim uafbmm conclufos operculis mortife- ram qualitatemadquirere^mandentefq^ certo pleruqj ue- neno inficere^ratione^atq} experimeto deprehendiflTe afHr- mauit. DeFragolino. Caput.XIII. Vratasfequunf Pagri,fiue Phagri,Fragolini uulgo di(^i,ex his qui aflanturpifcibus longe ^batiflimi. funt enim 8C guftui gratiores,5C ftomacho nequa(| molefti. utpotequirationabiliter febricitantibus ipfisconcedunmr. nampr^ter id quoddeomnibusfaxatilibus AuicenainteL leA:it,Pagri nuUam uifcofi^lentiq^ humoris exuberantiam habent,quietiaipfoiure concedutur,quoniam quum uni- uerfiim pifcium genus frigidsatq^humidx fit natur^,hU' mida frigidaqj cibaria febricitantibusHippocratisauthori- tate debentur,utahquandomirerquofdam fcrupulofiores medicos T E R T I V M D E C I M V M inedicos,quu febrisadliC,totumpropc pifcium genus pras- damnare.PhagrosRomanifiC magnaparsTyrrheni litoris accolaru Fragolinos,Veneti Alboresjpfi uero Ligures antii quo feruato nomine Pagros appeIlant,quos,quum fefqui- palmi magnitudinem exceflerintjn Denticesfiue Sinodon tas euadere comunis pifcatorum confenfus exiftimauit.Ii pifcesa coloreipfoCapparentenim rubrouinomadefarti) Erythrinis 8C lecinoribus pifcibus affimilantur authore Speufippo,ut ait Athen^us.cuius teftimonio manifeflere-; prehendutur, qui Fragolinos Oppiano^atqj Ariftoteli Ery-? thrinos efle putant,quos Theodorus Gazalatine Rubeculas interpretatus efl,quum ibi AthenjEus Phagros Erythrinis comparet,quifintgenere diuerfi,fedinipfo colore conue- niat.Veru idme plurimum mouet,utabillorumopinione recedam,quod Arifloteles &PliniusErytrhinos,uel Rube-^ culas grauidas dC plenas ouis,toto anni tepore capi aflerant,; quii ineo genere mares nonfint.quod Fragolinis minime accidit,qui paffim pluribusannimefibus,fine ullo ouorum uefligio comedutur.Illud quoqj acceflerit adconfirmanda opinione,nam dum grata palato Fragohnoru capitaexu- gimus,pleruq3 tenuior lapillus dentibusimportunus occur- nt,ficuti Ariftoteles 8C Phniiis eoru capitibus inefle reftatur. Videmus etiam eorum corda triquetr^ figur^ fimilia,uc antiqui prodidere . Pagri ex fententia Icefii ucre ipfb,Ar- chefirati autemexortu Caniculie funt pr«flatiores,nos au- tem hyeme eos longefapidiffimosexperimur,fed adflim- mam faporisgratiam accerfendam,ganeonum iudicio tres omnino conditiones requirere dicuntur,fcilicet ut fint dC G C A P V T tecentesJSl frixi 5C frigidi,ita tamen ut A rancii mali fucco ac modicopiperc torpefccntes corum pulp« aliqua ex partc molliantur^^ excitentur. DcSalpa. Caput.XIIIL SAIpa pifciumpulcherrimus nomerctinct^atqjomni- bus notuscft,fiquidem cuma cemice in caudam pcr argentca latcra,aurcae,mbcntefqj lincjecertis diltinftas in- tcruallis decentiffime dcpingunt.unde Gr^ci antiquiores MnafcsB Colophonio,quod poema uariu ^didiflet,Salpa5 cognomenmm indiderint.frequeseft fiCprocerusinBalca- rico mari dC pra^fertimadEbufluminfulamacopiofifiimis falinis cclcbrata.appellatur ab aliquibus,utPlinius author cft,obfccenuspilcis,quodpercoqui no pofiit,nififerulauer- beretur.Solitarius eft,paritqj bis in anno Lupomm more, Natura aftutus efle perhibemr,&longcomniumliquidifii- mcaudit,asftatcmelior cft,fiCc totomari circa Mitylenem probatififimus. Caeteru ille Archeftratus,quiin coquinaria aGra^cisaltcr Theognisuel Hefiodus exiftimamseft,Salpa fempcr malumnobilicarminepronunriauit,ita ut mirum minime uideamr,fihodie quoqj ispifcis, qui tam operofc atqj elegantera namra depingimr,aboptimatiummenfis, ut infulfus,ac mendax fit repudiatus. DE SARGO. CAPVTXV. IN hxc maria Sargus non fempcrCquaqua (it notus}ena- uigat.qui Brudufii Ennii Poetae teftunoniojonge opti- mus habef.prcefertim fi pgrandis fuerit,ii naqj quos Rom^B habemus,Auratamagnitudineuixexcedut,qua etia latitu- dine atq3argeteisfquamisreferut.Sargus autumno fiCuere parit.utait Ariftoteles,isalios minimccomitatur ueluti fii- perbus.nulla ineflegratialitoralibus,aitPlinius,quod miru uidetur,quum is maA:ime circa litora capiatur,ut in hbro de hifloriis animalium Aehanus lati/fime diflemit.ubiSargos aitcaprarii efle amatores,eofqjpropterea facilecapi ad ea^^ umbram.quam in extremislitomm marginibus,5C fcopulis coUocatce aduerflis fblares radios in «quora proiiciat, SC ex- tendant,atqj ca fpccie,amorepr«feruidi facile allicianmr* Optimuscfl Sargus occidete Orionis fydere,tum enim ui- rcs foliomm honore fpohantur. Archeflratus in popinali* bus deliciis mihifiepiusallegadus,SargumficcjEcarnisefIe, ac ob id aflamm cum flf calidum,cafeo,acetoqj conditum probat,ficuti uno cdicfto omnes ficcioris pulpiepifcescon- diendos priEcipit,fecusacinpra?pinguibus &tenerisfitnc- ccfle,qui foio fale atqjoleo inditis.m craticula fapidi/T.me percoquuntur. DeCapone. Caput.XVI. -'• CApo litoribus noftris familiaris.Venetis aute igno- tus,caput habet ualde magnum , 6C illud quidem enorme,quadramm dC nullis ucftirum puIpis.OcuIi ineo funtadmodum rigentes.extenta fiiperciha,os languidum, mmuti dentes,fiib mento auteobiong^acrubentes pinnae G ii C A P V T adimpcxae barb^ fimilitudinem.c^tero autem corporis trunco rotundus eft dC teres,decrefcitqp in caudam «qua- liter extenuatusquoufqj in poftremam definatcauda^pin- nam.Porro uentrem habet ualde candidum,fed puniceo coloreMulorum fimilitudine uariegatum,dorfum autem flaueicerepotius^rubeicereuidetur,Solidis quoq; dC albi- cantibus conftat pulpis,fedquitamen aliquantofalubrior (itcjfapidior eruditioribus priefertim gnatonibus,quiillu ueluti aridiufculum afpernantur.Reperiuntur dc alii Capo- nesquibifurcatahabentroftra,flCdorium ofleis iquamisar- matum,quos in genere Caponu pifcatores ipfimares elle teftatur.Ego autem aliudgenuseiie crediderim.C^terum h^c eftueraSCexpreilaCaponis efKgies,qu^dum pifcium antiquiora uocabula qu^ritare,mihi haud temere de fingu lis dubitati,non mediocre negotium fecit,quum modo illu a magnitudine capitis de genere C apitonu alludente receti nomine,eiIe putarem,modo Orphum ab oculorum aipe- ftu 8C rubro colore,arbitrarer, modo Erythrinus,fiue Rube cula obeundem puniceum colorem eile uider^tur.NuUa cnim ex receti gentium appellatione antiqui nomims con- ied;ura adferebatur,utpro certo poflem aliquid eruditoru auribus dignum affirmare,quum Romani eum Caponem, Organum ligures,Galliuero Roicettum,quod eorumlin- gua rubetum fonat,appellent. Sed Capitones de genere Mu gilum,uanamqjfubindeeius nominisconiefturameile de- prehendimus,ficuti e;^iftimare uidetur Volaterranus, qui imprudenter Caponem putauit eiJe Labeonem. Orphum ueromaiorem eile pifcem,6Ciuiica etiam traieftumipina; SEXTVM DECIMVM quodin c^reris rari/Iimc accidit,flC deniqj tardiiliine eum mori,fi etiam cultro medius diuidatur,authoritate Aeliani, AthcnxUdC Oppiani clare conftat.Erythrinum quoqj efle non pofle eadem ratione apparet,qua opinione de Pagro refellimus,quoniam is toto anno grauidus,ouifqueplenif- fimuscapiatur,Capones autemmagna cx parteuentre ua- cuo reperiantur. Sed nos eu proculdubio de Mulo^^ genere efle putamus,paratimutare fententiam,fi acutiores melio- remattulerint.SiquidemMulum e;tpreffiilimerefert& ca- pitis e/figie dC ipfb colore puniceo,qui nullis aliis in pifcibus excepto C apone,6C Mulo,ea claritate cofpicitur. Ahqui eni barbam habent,qui barba ti dC barbatuli a multis dc pfer tim a Cicerone dicuntur. Quod autem duo fint Muloru genera apud Athenaeumplane perfpicitur.anteponit enimbarba- rum Mulum imberbi Mulo ,ficuti Sophron poeta iudica- bat.Plinius quoqjid Muli genus,quod eftdiuerflim ab his quigemina barbacapillari infigniuntur,Alutarium appel* lauit,quod barbatorum comparatione uiliffimu erat.Vo- laterranusinhoc decipiuifus eft,quoniam Mulos barbatos eoseflequos uulgus Barbos uocat,arbitra^,Barbos fcilicec uiuaces illos dC ab ouorum malicia ualde noxios,quum Bar- batus fit marinus,hic ueroBarbus fitfluuialis.ab Aufonio enimBarbus uiuaxcelebratur,qui etiaeoargumentoquod tarde moriatur,degenere Mulorum barbatorum efle non poteft,quoniam Muli teftePlinio,ficuti & nosf^pius uidi- mus,cum primum extrafti retibus fuerint,protinus expiret, contra uero Barbiuenales in lacubus ligneis,ut in TicineG foro uidere eft^diutiflime uiuant.An autem Alutariusis fit li V M-ic A P' VT" ' '•- -^ ^ qui Capo nucupatur,in mcdio rclinquenius.Ncc ctia ab/iir^ dum foret,fi pro Capone Cytharus acciperctur. Natura cnim qualitatecp pulparum,ut Galenus innuit,Cytharum a Capone non multum difFerre deprehendimus. Dc Laccia. Caput.XVII. LAcciaPifcisRoman» Academije doftiilimos quot qjdiutorfit,quu in urbe longe fapidiifimushaberc' tur,nec facile reperirent quo nam latino uocabulo foret ap- pellandus,adeo ut ipfe Pomponius La^tus grammaticomm cius ^tatisprincepsSf Platinaidem ab ingenii monumctis ficdiliges hiftoricus 5^cocusinduftrius,temere LupumeiTe crediderint,duplici quidem errore,quando 8C quid Laccia antiquitus fucrit,flf qui fit hodie Lupus Tyberinus,penitus ignorafieuideaturJspifcis fubtilifiimis conte ligere uoluifle Athen;:eum pro ea,qujE a nobis Lampetra uo citetur/eddehocmox diffufe difleremus.Murenarumcar- nes non minus nutriunt,c^ Anguillarum atqj Congromm, utlcefius aflerit.Verum ab duritiequadaminnataSf ex te- naci humore laboriofillime digemntur,fedalad:ibus exi- miis fiimmam comendationem accipiunt,quibus Helio- gabalum C jefarem infana prodigalitate,quum in mediterj raneis eflet,aulam omnem,ac mflicos pauifle Lampridius inhifloriis affirmauit. ' ^ m -^ ..—:.- .. - i De Acu. Capur XXXII. ^ i St 5C Acusdelongommgenere,qujEaGriecisRha- phis 5C Bellona dicitur , roflmm habet Gruis, uel Ciconix fimihtudine , colorem uero argenteum , fpinam autem,ut Albertus magnus annotauit,uiridis coloris. hic i^iicis fero parit,6C per ^eflatem tanmm,utero dehifcente tempore partus,fecus ac cjeteris accidat pifcibus,qui ipfo uuluce foramine pariunt,ut Ariftoteles exiftimauit.Hu- midum , bonumqj fuccum eius carnes prxbent, fed tar.; diufcule cjEterorum comparatione concoquuntur. DE ANGVILLA. CAP. XXXIII. ANguillas,quod anguibus afnmilentur.M.Varro di- rtas exiftimauit.nafcuntur exlimo.algaruqjputre- dine imis in lacubus dC fluuiis,nullo coitu,nullaqj fcetura, utait Ariftoteles.uiuaciiIimae funt,quonia branchias habet peranguftas,unde etiam fit,ut turbidas aquas difficillim^ tolerent.Reperiunf SCinmari Anguill^iecundisamnibus deueftjE fecus ac ahis contingatpifcibus,qui e mari iiibire amnes,alleC ipfas catenas,quibusinfaniuobis(imilesuinciuntur,5f cu uoluptate quidem abfumerem. Cjeterum Lampetrarum pulpisnuUamuimnoxiam inefle putandumeft.quando dc duricie 8C lento pingui prorfus expoliatx fint,quibus maxi- meconditionibuspifces ftomachisincommodi eflcconiue< uerunt.Dicereautemeasab occultiore poteftateneruisad^ uerfari,impudentis,uel fcrupuloftorisingeniiefle putamusi DeTros^a. Caput.XXXV, VidTroftaRomanis antiquitus fuerit,haudfacilc adfirmauerim,quando unustantume latinisAm- broliiis,folu(que ex omnibus Grjecis authoribus Aelianus C Al> V T *' '•■ «-, Troc?l:amnominannt,5C id quidem admiradum eft.quiim omnium qui dulcibusin aquis generentur,bicpifcislongc nobiliflimus aequali cunrtarum gentium iudicio cenfeatur» quamobrem in hoc prefertim pifce condonandam mihi ab cmditis ueniam exiHimofi ingenuemenodum eiusuoca^ bulumaueteribusufurpatum reperi(le,minime inficiabor. SedTroftamdeLuporum genere fiiilleapudantiquoscrc* diderim,uti Moderatus Columella curiofos atq^ oculatos ledores admonere uidetur,quum Lupos finemaculapifci* nisincludi pofle afleueret.ahofq^efleLuposdicat^qui Varii appellentur,ita ut Luporum alii fint fine macula ideft mari^ ni,qui6Camnesfubeant,ahiVarii hoceftfluuiatiles quidul- cibus in aquis generentur,unde dC Troftam ab aliquibus in- gloriis authoribus Variu maiorem appellariuidemus.certe Trorta admodum uariaeftnigrlcatibus maculis totu dor- fum fpeciofe pingentibus. Spigolce uero unicolores potius atq? argente^ efle uidetur,qua^ 3C ipfas ueluti ad retinenda Lupini generis appellationem, fubatris punrtis.fed mino- ribus 8C languidioribus,(J in Trortis uideamus,notat:E fint* Nequeenimarbitrandum eftColumellaper Lupostradu- ^os in Ciminum dC Sabatinulacus,uelTrodas uelLutios intelligere uoluiffe.fuperuacaneu enim fuiflet Trod:as in* didifIe,quarummaximamcopiam fuburbaniamnes omni tepore fuggererct,ut ex Reatinis,Sublaqueanifq3,6^ ex ipo Tyburtino Aniene quotidieuidemus.Pr^sterea^neq^ Roma nx luxunxneq^ admirabilioris magnificentias fuifiet,alios (^ pelagios pifces illis in lacubus difleminafle. de marinis pnim Columellaloquebatur,^quidemnobilillimis,ut de Auratis T R I G E S. Q^V I N T V M Auratis 8C Murenis fimul cu Lupis ipis clare teftatus eft,quos tamen omnes'deficiente paulatim eorum fobole,quum diu haturjB repugnare nequiuerint,penitus interiifle manifefte uidemusJmprobumqjilludfadumfif dic^m luxuriofum Philippi apud Ca/Iinatemhofpitem certiflima facit conie* diiram,Lupii illum,quem utinfulfifllmifaporiseApuerat, dC probro fubinde fiicrat perfecutus, fuifle Trofl^am ,quu in illisamnibus CafIinatiu,Soranoru6C Arpinatium Troc^las plurimumcapiantur,quas Spigolis tyberinis pinguloribus minime coparandas Philippus efle iudicabat.Plinius quoqj aliquos Lupos a candore lanatos appellaridicit,6C illud quidemproprie 6Cerudite,namLuposideft Trortasinuni- uerfum fecundum carnes rubefcere,SpigoIas autem pela- gias pariter ac Tyberinas infigni candore albicare clariiH- me conflat.CiEterumTroc^am non facile in Tyberi rcpe- y^ ries,ficuti nec ipfam Spigolam aliis in amnibus urbi pro- pinquis. Cur autcm folus Aehanus Troda ampliore elo- gio celebrarit ,propterea id accidifle putauerim.quod ille flierit Preneftinus,apud quos Trodce plurimx fuhie^isin amnibus capiantur. Qua etiam ratione Diuum Ambro- fium Antiftitem Mediolanenfem.uekiti Larianis Trod:is afEietum uulgato etiam tum eius pifcis nomini inferuire uoluiffe , credendum eft. Sed Aelianus Trod:am e genc- re marinorum facit , qux cum Delphinis pugnare foleat, fic ut idnomen noftratje Trod:^ parum conuenireuldea- tur.eam dicit continuos habere dentes 6^ eosquideminci- fbrios , captamque hamo non retrocedere , fed continue fequi,ut eo deglutito,inferiufque demiflb Lneani abrodat, L C A P V T proptcreaapifcatoribus hamosanfe longioris fuifleexco* gitatos,faltatrixq3 ab eo Trod:a appellatur,quod dC nos ho- dic uidemus/nameasaduerfos amnes^uelepriEruptiflimis etiamcautibus decidentes incrcdibiliimpetufubirecoper- tum efl:.ab Nare,n.fluuioinVelinulacum,qui hodiePede- lucusefl:,ftupenda uelocitate uolucrumodoaicendere cre- duntur.qui lacus ab altifllmo montis uertice certis primo coarrtatus agufl:iis,6C mox tota aquarii molepcipitatus,nec fubied:is quidc cautibus madefad:is,uelutieccelo inipfumi profluente Narem cfFundit^.Nos quoq^ Trodas maioresau- diuimusin Larii ripislafciuoexcurfu extremasarenxmar^ ginesaliquado adiufl:i paflus logitudine ^fulcafl!e.Trod:je loge omniii maximcE centii aliquado libra^^podo Lario in lacu progignunf,6Cquideomni alio,uelmarino etia pifce fapidiores,pfertimfiMaiomeJ(e fiCinBrcici^torreris oftio capiantur.mortuiE pauciflimis horis fummaillam faporis gratia amittut,quoniam ob pinguem illam teneritudine cj ociflimecoputrefcut.Coquuturcdcifceintabellasinlebeti- bus lapideis torno fabricatis, fimplici in aqua,muIto fale indito,aliaqj iubinde accerfita condimenta penitus aiper- nantur.Mufco enim quodapruin^fimilipaulopoftfponte emiflb,rubentcs pulp^ protinus efflorefcunt,ita ut quum iefri;terintmultogratiorescfleuideatur. Morus tamenno- bilis parafitus,qui plurima,cruditioraqjinobfoniispulmc- tac6metuseft,Trod:amcubitalcm in pra?pinguiscapiiure coquendam efJe cenfebat,ficuti Si Phafianum adultum,que jnediocriterineode capi iure eliA:are,acdemu ad auerten- . dam ariditate,qux torrendoconciperctur,omenti hcedini T R I G E S. Q^V I N T V M ircticulo multis Canophylorum clauis confixo inuolutum ad mitiorempmnammuaporemin ueru percoquere con- iueuit.Soleo ego pleruqj mirari quofdam,qui utfapientio- res uideantur,BcnacinumCarpionem,Padanum Silurum. 6C e mariplurespilcesLarianis Trod:is uel anteponere^uel fxxqu^refolent.dC itemSoranaeTroda^ineogenere prin" cipatum attribuant,quum maxime fallantur. Neqj enim obfoniomm adeo imperitus eile poflum,uttemeredehac re iudicare lim exiftimadus^quum ex fupero^inferoqj mari, cunftifqj prope totius Itahse lacubus ac fluminibus nobihf fimos pifces lautis fxpc conuiuiis guftauerim,& certacom- paratione cotulerim.fedfortafle euenit,ut homineseama- xime probent ciculenta , quibus a pueritia infueuerint,uti nobih accidit jFlorcntino^qui quum in ccena Leonis Pon- tificis pelagii pilcesuario difcumbentiumiudiciocertatim atqj impenfe laudaremr, cxtollatis ut lubet,inquit,c6uiux marinos pifccs,cgo certc Thraiymeniam Tincam condi' tam Leucophago , his ueftris Triglis,Spigohs,6C Rhombis pr^tulcro. quod diftum ut infulfum , omnibus prx rifu lachrymas cxcuflit,&inprouerbium paulopoft rcceptum, authori,qui antea ignotus erat,maximam attulit clarita- tem. Aflueuerat cnimille Tincce pifci , qui a riorentinis mcditerraneis hominibus facri pra^fertim ieiunii tempo- re,in liimmo honore habetur.Trod:^ pinguior« ut funt LarianiE,multo fiicco rcplere corpora,genitaleque humo- rem copiofc fuggcrerc dicuntur,uti Auicena de omnibus prope pifcibus,fi reccntcsSC calidi comcdantur,uno edicflo pronuntiauit . jegris tamen euidentiffime nocent, utpotc L ii / 'T 1 C A P V T 3 O I J^ T quae tardcjaboriofeq} in ftomachis atterantur&fecernan- tur. At fluuiales,qux aduerfo tqrrentium impetu fetigaturi atqj occurrentibusinjequaliumuadorum petrisiUifjEcafti- gatiorafumina Si aridiuiculas carnes oftendut,Medicibla* dioresaegris apponere,commendare<^ nondubirant.Qiias ctia in paraly tico^? cibariis magnopere laudauit ille Plinius, qui elegantemlibmmde morbis atqjremediisconfcripfir. Fuit is proculdubio Plinio namralis hiftori^ fcriptore dC Plinio C^ecilio pofterior,uocamfqj eft Plinius Valerianus Mcdicus,cuius marmoreum fepulchru Comi.ubiPlinio^i familia flomit,in templo diuiProbmi,aqux facrce labello fuppofitu dC pulcherrimisincifumcharad:eribus confpicif^ DcTinca. Cap.XXXVI. Tlncaenome nouitium fif recensefleuidemr,quado eius pifcisprifci authores uno excepto Aufonio, nuf^memincrint.Efttamen celebratus apud Ciceronem quidam facetus orator Placentinus cognomine Tinca,qui fortafle ab co pifce fitcognominatus,quemadmodum Flo- rcntiae Lauretius Medices fenior,utieratperurbanus,cuida celebris familiae ciui fedomi Tincam ingentem exquiiita artc coftamfalfoiaftanti,Tincae cognome,quodillipoftea fuitaeteriium,indiderit'Egoueropaluftres hospifces nuUo inpretio apud antiquos fuifle putauerim,6C propterea nullis hterarum monumentis fuifle cekbratos , meq^ plurimum mouet Auj(bnius,qTincas dC LutiosignobiliflimispifcibuS adnumerauit^necpeu ueterauocabulafubditis nouitiis no- T R I CE S. S £ X T V M minibus fuppriiricrc uoluifle credcndum cfl:,quum c^tcri omncspifccsabeo ueteri nomine cclebrcntur.Scd Tmca. ^quaqua plcbeiusfit pifcis,ficuti tota ferme Italiaconfpici» musdC Aufbnii quoquetcflimonionotumeft,quum dicit* Viridcs uulgi fblatia Tincas, aliquado tame in lauto^; mcn- iasucnit,fli ex hisRomaepfertim MarficanacFucinolacu, qui nunc Cclanus dicitur.Fucinianas labrum infcrius attritu habcnt,quod eius gcncris inditium efl^quippe qux plurimu faxofo eius in lacus uadouolutcntur. Fert ficlaudatiflimas paruus ille lacus quartodecimo aburbe lapide apud Baca- namSyluam,qua AntoninoPionotam itincrariocfleuide- mus,quibus no modo plcbeii,fed fplcndidietiam optima- tesfaepius ucfcantur.Nobilis illeintcraul^ proceres longc omniu aetatis noftrjc popinalis lauticicc fludiofiffimus,qui ducenta milia aureorum nummum,in uentrcm fe condi- difle aliquando gloriatus cfl,Tincas Bacanianas autumno captas alio,laridoqj contritis,additifque odoratis oleribus dC multo aromate,in teganis ad uaporem tepidioris furni leliciffimepcrcoquebat.FertacTincas qua^ minorcs,fapo rc tamen minime contemnendo fand:^ Praxedis lacus, in Latii,Sabinoruqj finibus,qui Regillus antiqtusfuit,illa no- bilidcuiftis Samnitibuspugna celcbratus,fed cjccumRais &Squatinis,c«terifqucuiliffimis pifcibus apud Panthcon, ignobili foro infiniis hominibus uenundantur. Platina in cu- hnariis fliis forde lapfus efl,quum Tincas antiquitus Mxms fuiflecA:iftimauit,qucEfine cotrouerfiaii funtpifces,quiMe- nuljEuclCimliaVcnctisappcllantur.pifccs in(|noti dCCU ceronisauthoritatc uiliffimi.C^teru medici Tincis omni* c A p V t:> I bus uim quandam ineflead progigncncfem febrem exifti^ mant.quoniam maxime in c^nofis degant,&putrefcentis limi fordibus uefcantur.Verum eas fciflas per dorfi longi- tudinem,pedumqj dC manuumplantis applicatasardentis febris feruoribusplurimum aduerfari quidam putaruntex ferta Iudaeorum,quiquaquafordide admodum,6C ridenti- busaliistalia experiretur,aliquado tamen ipfisa^ftuantibus exoptata blandimenta feliciter attulifle comperti funt. DeLutio. Caput.XXXVII. Vtius nufqua mari,ubiqj autem Itagnis ac lacubus cu Tincis frequentiffime reperitur,quauna ratione.qui cum antiquitus Lupum fuifle exiflimant,manifefle conuin- cuntur. AufoniusquoqjLutium nominat cum Tinca,que tamen ab olido nidore ingratum menfis efle teflatur.pro- pterea no facile diiudicaiierim,an is fit qui Lutius ab Italis,a Gallis uero Brofcettus dicitur , quoniam is inter gratosfc- cundae claiTis ipforum fluuialiu,inGallia belgica atqj Bri- tania cenfeatur. Venditant eum omniteporeuiuum,inna- tantemq^ IigneisuiuariisBritani,uentreqjillis ultro cultris aperiuntad oflentandam eorum pinguedinem,qua?plagis c;^primif ,ut cmptoresafpec^fiiminis alliciatur.neqj refii- tatiproptereacommoriuntur.coeunt enim protinuspaten- tia uulneraTincarum contartu.quodearumtenaciilluuie, ueluti glutinofo medicamine folidenf .Trhafymenus lacus eiusgenerisl6gemaximos,atcpoptimos nutrit. bicubitales ^ .n.aliquando exceflere magnitudinem.pofl Thrafymenios T R I G E S, S E P T I M V M cCimino,qui hodie Rufillonilacusdicif (fiiitisuicusanti; quirusRus Syllanu)laudatiores Rom^habenf .Namquos prcEbetBraccianilacus,qui olim Sabatinus fuit,5i faporeSC magnitudine flint inferiores.Effigiem Lutii quu de JLupo ageretur^adamuflim e;fpreflimus,ita ut pofteri,quem ego pifcem Lutlum nominarim , minime fint dubitaturi, hic pifcisadmodum falubrisomnium medicorum iudicio pu- tarur.C^terumabinfulfa quadam pulparu ficcitate nulla uncj inoptimamm menfislaudemuelcommendationem adeptus eft.Ita ur ii noflrates LutiicumCallicis dignitatc minime fint c6parandi,6f te^tuofq^ conuiuas lautiffime Lu* douice aliquado deceperint,quu obfonatores Calli incom* |)erto adhuc agrefli illorum fapore dumemeret,folapro- ceritatisfpecie ducerentur.non enim maximi femper opti- mi.naminomnigenere pifcium media^tas,qu^nondum fummam magnitudinem impleuit Cornelii Celfi authori* tatecomendatur.C^terum Lutiorum mandibulx tofi:a?,in pulueremq^redaft^^fiaurei pondere ciiuino fumantur,in uefica dC renibus calculos frangere confueuerunt, Dc Rayna fiue Burbaro. Cap.XXXVUI. ALunt finguli Italiae lacus fuospifces,quic2eteris cius generis anteferantur.Nam ficut in arboribus,cxte- rifqp animalibusuidemus,fic 3C in ipfis aquatilibus cotingit, ut ali^,atq5 alix aqu^ diuerfispifcibusoccultiore quadam proprietatc.uel a terreno,uel a paflione,uel ab ipfo demum ccelo prorfiis accerfita,n6 folii ad maiorem corporis ampli- C A P V T ; .. tudinem,fed etiam ad ipfam faporis felicitatcm plurimu conferre uideantur . Probare etenim ficus e Liguria fole- mus,Etrufca perfica,Vefuuinas uuas,a Clodia fofla,Padiqj oiiiis melopepones,Appulas amygdalas,Capanamalagra- nata,Picentes oliuas,e Romanoagropoma apia,e Sabino pira muftea,Tarentinas iuglandes,Caftaneas e Clauenna Rhaeticis proxima alpibus,Nurfina rapa,6C ex Vmbria expe- tita Romae terrce tubera,ex animantibus item boueslnfu- bres,iuuecas RomanasTufcos apros,uitulas Suretinas,hce- dosVmbros, Arietes Piftorienfes,gallinas Patauinas 6C co^ lumbas Interamnefesa magnitudine,faporeq; plurimum commendamus.Larius igiturlacusoblongitudinem a Vir- gilio maximus nuncupatus,pifceslonge omnium maximos gignitTrod:as centu aliquando librarumpondere dCBxir- baros ducentarum. Sed Burbari illi ingentes uideri potius liquidis ac perfplcuislnundis<|jCapiretibus polIimt,quum ca impotenti Impetu plerilq} dilacerent.fubeunt folftitii diebus umbrofbs fpecus,ln rupibusLicinianis,quxfunt in aduerfaLariiripa cc)ntra Infula^Euripumqj lUiigemmeil aCsecilio Plinio celebratum.Eos induftrius quidamfacer- dos fagittis arcubalifta emiiTis,quum in profundo quiefcen- tes fufcinisatquetridentibus attinginonpofIent,uulnerare conabatur,neq? tamen fzgittx longo alligatje funiculo, nifi auerfis officiebant , quum xUa fquamarum ferie thoracati carumiftus facile repellerent.SiitSCinMantuanolacu,qai reftagnate Mincioamnelatediftiinditur,Burbari pifces fa- porc longe optimi.na Lariani fola magnitudine fiint infi- gnes,raro ii bipedalem excedere magnitudinem folent,lati funt .•> T R I G E S. N O N V M funt X ingcntium,fubauratarufquaniaruipecie,rotudoqi item labroauricolorem referente,pinniiqj pariterfiibcro- ceis,logepulcherrimi.cosVcneti Raynas,ip(i ueroTicinc- fes.PlaccntiniqjflCcaetcri Padi accolx Carpenas appellant. Humidiorcs carnes, fed tamc inoxias habet,quod no tcnaci fed aqucopotiushumoreabudcnt.Lingua autemmaximc ualcrc dicutur,nam Scfaporc pra^ftat.fiCuim habetaugen- dae Vcncris ficuti in Tinca^? & Anatum hnguis cxpcrimur, DcPoIypo,S^pia,«Loliginc: Cap.XXXVIIII. PRajter fquamofos pifces , dC lubricos dC planos,cft ctiamolhu gcnus,fic diftum,quoniaadtad:umoIle fcntiatr,utfunt Polypi,Loligincs,ac SjEpia?.C6ftatPolypus corporc admodum paruo,6Cin mcdioad cmittenda aqua fiftulato,quod pluribus brachiis.accrinibus inftmit ,quibus uticft omniumfermepifcium folcrtiffimus,obuiaquaequc coprchedit,ligat,iuoluit,atqj flagellat,6f ipfisdeniqjoftreis fihcco tcgumcnto egregie munitis infidias moUtur. Sunt cnimcicirrimultipliccs,plurima icxtremisptcnturis accc- ptabula,iteqj frequetes pcdiculi,manufqj plicatiles,quibus admiranda facinoradum uenatur,cderec6fucuit.hiantibus fiquide conchis lapilluimponit.ut illis fc fcoccludendi fa* cultatcm cripiat.Lcone.quiualidaMurcna chela^? forcipi^ bus nccat.cirris inuoluit,c6plexamqj fugcndo paulatim in^ terimit.Repit quoqjfrequenterinterram,olcas z{cendit,dC in jcdificia aliquando tranfgreditur. Rcfert Plinius Poly* puminfignis audaci^,acmagnitudinis in cetariis Hiipaniae m C A P V T irrepfifle nocftu ad lacus ligncos,falfamentaquecxedcre,6C populari confueuifle,ad extremum pr^feftis fures obfer- uantibus,latratu canumdephen(um,eA:pugnatumqj totius familix concurfu,atqjjegretelisac tridentibusfiiifleconfc- ftum,cuius cadauerad infignispugnsEmemoriamTrcbius Niger proconfuli L.LucuUo tranfmiferit. Polypusultrabii matum non uiuit,quem expirare in Venere aliqui prodidc* runt.Caputeorumchartilagine conftat,quae celeriterdure- fcit ,immaturamqj illis fene<5tam adferre iblet.Carnes Po» lyporum Galeni atquc Athenxi authoritatc dmxfunt.di difKcillimx digeftionis. Si uero concoquanrur,non omnino malum.autexiguumpraebent alimetum.Salfugine autem fiia Veneris pruritum eA:citant,flf mirifice languidis,atqj de- feflis auxiliantur. AfFeruntT Venetiase;t I llyrici,Dalmati^qi ora fale inucterati,quoru acceptabula SC extremitates cirro- ruma fenibus ad parandam fobolem expetuntur. Alexis poeta in Pamphila,ut citat Athena2us,quum incitamenti Venerispercenferet,Bulbum,5C Polypum ante alia celebra- uit.Pliniusquoqj ille,qui demedicinalibrum conlcripit.ut alibi di;ifimus,Pol}pos cardiacisconferre arbitratus eft.Sje-^ pia autem dC Loligo in hoc differunt,quod Scepia latior.Lo^; ligo longior eft.haec mbrum,iLla nigrum in timoreliquoi^ rem emittit.Ineft Loligini,qux hodic Calamariii dicitur,* gladiolus peripicuus dc Chryftalloperlimilis,Sjepia autem corpuletia quandam habet inter fpinam dC osmediamna- tura^fungofcE atqj friabilis. Vtriq^ ficuti dCin Polypo.funt barbaf,crines,«3C acceptabula.fed aliquanto breuiora,quibus efcam corripiunt.corporu uero alueialiquanto capaciores^ T R I G E S. N d N V M ^ in Polypis,quod natura prolixioribus poftca capillametis in Polypo copenfarit. S2Bpia,ut ait A thenjeus in libro de mcr dicina pifcium,elixa uentricofert,fuccus cius fubtile reddic fanguine dC mouet crifim per hajmorrhoidas. Oua autem, cius authorePlinio urinamcient,rcnuqjpituitas detrahut. In uniuerfum uero molliugenusdifficillimcinftomachis concoquitur,(iautemcoquatur pleniusnutrimentum prce- bet.Qua ratione,ut ait Athen^us,uenere cxcitaredicunf,. na iti concod:ionibusprimis,quummaA:imelaboratur,uen- tum plurimum gencrari necefle cft^quomaximeuiriliain- flentur,flCuenusipfauel in fenibus qua^ laguidula,reuiui- icat.Nobis uero manifefte copertii eft,quxcunqi oblbnia ex molhbus pifcibus conficiantur,in ftomachis ftudioforum, aut ocioforum sgerrime coqui,multaqjfubinde incomo- da corporibus adferri.quoniam primasdigeftionis uitia in hepatis,ac ucnammfecretionibus red:ecorrigi no pollunt, ncqj fanguis ad idoneam puritate elaborari ,qua maxime de caufa,Glementi Pontifici Maximo ex huiufraodi molli- bus obfonia appetenti,in menfapalam totum eorum ge" ^usfazpiilimefimdeteftatus. bij ni^ MDeLocufta. Cap.XXXX. *- n^^q >?i Ollibus pifcibus Cruftacei fuccedunt,inter "quos Locufta prima obtinct dignitate,eam Ariftoteli Carabum efle Theodorus exiftimauit. Oppianus aute pro Carabo Leonem intelligit,qui Theodoro fit Cammarus. nam ubi prcElium CarabicumMurenamultisuerfibusele- gantiflime defctibit, Carabus denticulato forcipe inftru- m ii C A P V T {tus exprimitur^quo MurencE collum corripiac.C^terum iine controuerfiaLocuftaeft Carabus,quanqua,ut ait Her- molaus,ha^cnomina confiindantur. Pedibus fiquidem eius forcipes defunt , ut ait Ariftoteles , Prceterea Locuflam cor- pore rubenti,aculeato SCafperoeffeconftatjUtex Suetonio ctiamapparet,quiTiberiumait,apud Capreas pifcatorifa- ciemLocuftaperfricari iufIifIe,quodillea tergo inful^ per deuia atqj afpera,ut Locuflam dudum captam ofFerret,ad fe improuifus erepfiflet. Contra uero Camarus,quiLeo apud Plinium eft,uti etiam nunc uulgariappellatione nuncupa- mus.fiC forcipes habet pro manibus dC corpore leui atque cceruleo,multifq3 fubnigris maculis fplendet,ut Ariftote- les pulcherrime depinxit 6C nos qxxotidie uidemus,quem ctiam Aflacum appellauit Oppianus.nosueroCammaros appellamus eos.qui dulcibusin aquis reperiutur , adparuo- nim Leonum effigiem,quidumcoquunmr,protinus rube- lcunt. eomm maxima habetur copia in Gallia Cifalpina, qusB efl frequentibus amniculis irrigua.SuntSCMai^gran- diores.rotundiore uentre,grefruinterrafegnes,in aquisau-? tem uelocilTima?,Veneti Granceuolas uocat,quaru rotun- dioribus teflis fpecula includere ad elegantiam folent.Sunt dC Paguri.Granciporrihodie nuncupati.Item SquillcB,fiue Chelis,quas Oppianus,caeteriqi omnes Grxci Carides appel lant.eas miruin modum comendauit Apitius in coquina- rio opere,Romanihodie CammemgiasSC Pernociasuocat. Sunt qui arbitrentur Squillas efle id Cacrorum genus,quod Gibbu AriflotelesappeIlauJt,uidenmrenim Squill^admo- dum GibbcE. Quid aute fit Squilla luuenali illo in carmine. q^V A D R A C E S I M V M Afpice,quamlongodiftcndat pcd:orc lanccm Quae fertur domino Squilla. £go putauerim illum Cruftaccomm nomina confudiflc. uoiuifleq} itelligercpro SquillaLocuftam,aut Leoncm,qui dominis apponi confueuerint,perCammaros autem illos lcilicet pamos defignafle,qui Locuftamm ingentium colla- tione,ueluti minutili,ignobilioribus conuiuis apponeretur, inuniuerfum Cruftacca abouis commendatiora funt,pin' guefccreqjfolet pleniluniis.authore autemCaleno totum Cmftatommgenus obcamium duritiem difHcillimecon* coquitur,falfumqj humoremadgcnerat,fedaliquanto mi* tioremipfisTeftaceis,dcquibus mox agemus.Cacriautem Si Cancelli,qui caudam non habcnt,latocp corpore 6C ualde rotundo conftant,quiqj colorc mfefcunt,fiC appenfi Uneis apud facellum Hadriani pontis uenundantur , Herticis ^ lenta febrclaborantibusmireconueniunt,quoniam humi- dum,leucque5C ualde refrigeransalimentum pr^bent.pra?- fertimfiCutiprcEcipit Galenus)inaqua prjedecocfli magna cxparte falfugincminnatam cxuerint.huncCancmm.qui GraecceftCarcinus,fiinpatellauratur uiuus.fubcanis fyde- ris ormm,quum fol in Leonem Zodiaci trafit,a rabido canc eommorfis mirificeaujtihari Aefchrion Galeni pr^ceptor a/firmauit.Pelops autem Medicus Galenoetiamfamiharis id a qualitatematerix ipfiusCancri.nonautem a pecuhari cius namr^ proprietate prouenire teftatur,cuius cpinione nemo ferc /ecumseft. Sed DiofcoridesintcUexit defiuuiar libus Cacris, quos cum uite alba concrematos admifta gen- tiaiia,rabie afFed:is profperefemperexhibuit. m iii V U C A P V T ^J EDc Oftreis ac aliisTeftaccis. Cap.XIJ. Teftaceo9« gcnere Rom x in pretio habenf Oftrea; Pe N . -i > ■- ,■;■=■?■, -^ . • - ■..,# - , ■*.«' C A P V T Dc SalfanieiTtis. Caput.XLI. ' SVpcreftut dc Saliametispaucaattingamus.quic adco in honore apud Cra?cosfuemnt,ut AthenienfesGhe- ireptrili,quifalfamenta uenditabat, filiosin gratiampatris ciuitate donarint.Romani quoq^ huicreiplurimu ftuduC' runt,utex Pliniolicet conieftari.Cammantealia inpretio fuit.liquamen ex falitorum Scombrorummuriaconfe^, quodin uarios culinje uiiis ueniebat.conficiebaturoptimu in Aphrica,quod fociomm quoqj appellatum eft.Sed id ho die penitus exoleuit. Maxima nunc gratiaeftCephalomm ouis,qu«geminis foliiculis circuncifa partefuminis,recen- tibus Ccphalis eximuntur,qua2 Grarco nomine paflimOa !Taricha>ideft falita nuncupanmr. SecundumOaTaricha cminet Cauiarium,quodeA: SmrionumouisinPonto con- ficimr,ita ut fahtainmaflam ingentem coganmr ,6C cadis includanmr.cruda ea comedimus,uelin panis cruftulis ad pmnas uftulatis.modico enim igne falfameta in uniuerfum indigent authoritate Athen:ei,qui quum de celeriterfaftis loquimur,in prouerbiii ceffifle ait,citius qua falfementa cor quanf .ficuti de Afparagis latini ufurpamnt. Cauiaria lulio fecundo Pontifici Maximo mirifice placuemnt,quod deic* {him ei ciboru guftum f^pius alleuaflent,af fiti,uinifc|j pari- ter.ut in fenibus accidit,mire lenocinari uiderenmr. Sunt etiam in fiimma cQmendationeex ipfis Smrionum pulpis Spinalia,ficuuIgo nuncupata,quae laricinislignisaflimilan- mr.LaudantflCMoronem, ignori nobis pifcis pra^dura fru- fta,ualdeqj mbetia,qux Maeotidis paludis accol^e mercimo- nii caufa tranfmitmnt,eaprius exedicomode non pofliint. CJ^V ADRACES PRIMVM nifiaqu^e calidicpcrfufione molliantur. Sardae,qu^ Plinio, Theodoroq^ funt TrichicE,iteqj qu^ uocanf uulgo Aleces aliquanto Sardis minores,in magno ufii,alendis familiis exi- ' ftunt.Sunt ii digitalespifciculi,quilongeoptimiinLiguria faliuntur.eosaliqui Apuas efle uoluemnt,quJE authoritate omnium fere antiquorumex limofiunt fiCinmagnacopia ' apud Pyreum Athenarumportumcapiutur. Ex Cimbricis quoqj litoribus AringhsE,pedales pifces in cratibus fale ac fumo inueteratinobisafFeruntur,quibusHermolaus quum cas citaretproprium nomen non indidit,utpotequi Alecis uocabulum ab illis gentibus uflirpatu non probabat. Addu- cunturquoqjex finibus Gothix,atque Nomegiae cubitales MerluccicE,adeo dur^ 8C extent^,ut fuftibus aflimilentur. quas in dditiis Germanomm,qui urbem incolunt,elIe uide- mus. Sed Thynnis pra?cipue fora omnia dC tabernae falfa- mtntariorum ref^enmr, de quibus late in proprio capite difleruimus. Salmones etia Gallia Belgica quotanismittit, fed in plebis ufiim,quu faliti priftina nobilitatem amittant. C^terum ex falitis palmam,omnium cofellione^tateno- ftra obtinet Carpionesex Benacolacu,qui fubfriximodice faliuntur.refemnt ii Trortarum faporem,atqj ipfam cor- poris fpeciem.nam dC pulpa? eonim rufefcunt dC argentea tergora uariis punftis depingumr. Sed quiE in Trortis nigra funt,in Carpionibus mbra con(picimus,itaut is pifcis,qui Aufonio Salar uocatus eft,proculdubio efle uideatur,quum in Mofella dicit, Purpureifqj Salar ftellamstergora guttis. Nullibi ^ in Benaco ex omni I talia Carpiones gignunmr. C A P V T. XLII. proptcrca fa^m cile crcdiderim,ut antiqui qui dcpifci« bus fcripferunt,ueluti de ignoto plfce potius qua deigno- bili nullam feccrint mcntioncm. Porro omnis gcnerisSal- famenta fanguinem inflamant,bilemaugcnt,& ftraguriis obfunt. his uero qui multa infulfa pituita replctum habec ftomachum,ficcando,detrahendoq; auA:iliantur , immodc- rateucro hls utentes,uel etiam fenes ipfbs uehcmcntcr ad Venercm incitareplerit^ authorcs tradidcrunt. f I N I S. Pagina. xii.uerfu.iii.legc,quum branchiis ommnolatis ca- rcant . pagina. xli. capite.xii.Ieg. Synodontes . pagina.kiii» legcarena 5C arenulas.pagina.xc.uerfii.iiii.lcge,laudatifIL Rom^ in xdibus F. Minitii Calui Anno.M.DXXIIII. menfe Augiilto. i^^y^ ... C .-' V /^ A 1 *iiiv; . . - Cancrus cap.xl. Adelus cap.iiii. 5C.v. Cancellus cap.xl. Albores cap. xiii. Capito cap.x.Sf.xvi. Aleces cap.xUi. Caulinus cap.xxii. Aringh^ cap.xlii. Carabus cap.xl. B Carcinus cap.xi. Bacchi cap.x. Centrina cap. vii. Banchus cap.xx. Cephalus cap.x. Bellona cap.xxxii. Ceftris cap.x. Carcharia cap.iiii. r Carldes cap.xl. Charax cap.xii. Chalchis cap.xxvii. Cheloncs cap.x. Cytharuscap.xvi.xxi.xxvii, . Cicfulus cap.xxi.xxvii. Clupea cap.i.xvii. Coccyges cap.xx. Cochlea cap.xli. Conger cap.xxx. Conchula cap.xh. Cordylla cap.vi. Coruus cap.viii. Coracinus cap.viii. Cothona cap.xxii. Capidolius cap.ii. Capo cap.xvi. Carpena cap.xxxviii. Carpio cap.xxxv.Sfxhi Cauiarium cap.iiii.6c.xh. Citula cap.xxvii. Columbus cap.xxvii. D Delphinus cap. iiii. Dentix cap.xii. Digiti cap.xh. EIops Efos Faber Flator cap.xxxiiii. cap.iili. cap.viii. Flci cap.xx. Foterifia cap.xxviii. Fragohni cap.xiii. Frirtura cap.xix. C Galeus cap.xxvii.fif.xxxiiii. Gallaria cap.xxxi.S^.xxxiiii, Gallazius cap.xxxiiii. Galeotes cap.iiii. Glaucus cap.xx. Garum cap.xviii.S^.xU Gobio cap.xxii. Gobius cap.xxii. Graciporrus cap.xl. Girulus cap.xxxvi. Granceuola cap.xl. H Hvcca cap.iiii. I lulida cap.iiii. a ii lecinores cap.xiii. Merula cap.xx. T _f Myxinus cap.x. Iod:ius cap.xvii. Mugil cap.x. Li . Muco cap.x. Labeo cap.x. Mulus cap.ix.S^.xviii. Lamia cap.iiii. Mulus barbatus, & barbatu Lechia cap.vii. lus cap.xvi. Leo cap.xl. Murus cap.xxxi. Lepus cap.xviii. Murena cap.xjixi Leuchiftus cap.x.xvi.fif.xvii* Murenaparua cap.xxxiiii. Lingulaca cap.xxyi. Muftella cap.xxxiiii. Limaria cap.vi. Locufta cap.xl. Merluzus cap.xx. Lohgo cap.xxxvi. Merlucia cap.i. Lopida cap.vii. Moro cap.xlif. Lumbricus cap.xxxiiii. N Lupus cap. iiii.ix.xi.xxxv. Nigricauda cap.xxiiii. Lutius cap. iiii.xxxv.xxxvii. O OaTaricha cap.xlii. Laccia cap.xvii. Oculata cap.xxiiii. Lacerrus cap.xix. Orca cap.ii. Lampetra cap.xxxiiii. Orcynus cap.vi. Lupacius cap.iiii. Orphus cap.xvi. M Oftrea cap.xli. Melandria cap.yi. Melanurus cap.xxiiii. Miena cap.xxiiii. Mcenula cap.xxiiii. Ochialis cnp.xxiiii. Oculatella cap.xxviii. Organus cap.xvi. Pagri cap.xiii. Pagurus cap.xl. Palamia cap.yi. Patella^ cap.xli. Pafler cap.xxiiii* Paftinaca cap.xxviiii. Peduculi cap.xli. Pertines cap.xli. Perca cap.xxiiii. Pernocia cap.xl. Phagri cap.xiii^ Phyfiter cap.ii. Phycides cap.xx. Phocena cap.iiii. Pigus cap.i. Pi£'is.S.Petri cap.xxvii. Polypus cap.xxxix. Pompilius cap.vi.5C.xxi. Pfammatida cap.iiii. Pfammitis cap.iiii. Pfitta cap.xxv. Purpura? cap.xli. Pafler cap.xxv. Percecus cap.xxiiii. Porcellus cap.iiii. Porcelleta cap.iiii. R Raia cap.xxix. Raphis cap.xxxii. Rhinobatcs cap.xxix. Rota cap.ii. Rhombus cap.xxv. Rayna cap.xxxviii. Rofccttus cap.xvi, S Salpa cap.xiiii. Salfamenta cap.xlii. Saperda cap.viii. Sargus cap.xv. Saurus cap.xix. Salar cap.xlii. Salmon cap.xlii. Sard^ cap.xlii. Scarus cap.i.fiC.xi. Scylla cap.iiii. Sciena cap.v. Sciurus cap.xxi. Scombrus cap.xix. Scorpio cap.xxiii. Scorpena cap.xxiii. S^pia cap.xxxix. Silurus cap.iiii. Synodon cap.xii. j Solea cap.xxiiii.xxv.5i.xxvi. Squilla cap.xL Squatina cap.xxix. Squatraria cap.xxix. Trigla cap.xviii.xix.5C.xxi. Trichix cap.iiii-6C.xi. Turdus cap.xx. Turtur cap.xxix. Schinalia cap.iiii. Spigola cap.iiii.^.ix. Trocfla cap.ix.fiC.xxxv Spinalia cap.xlii. V Sturio cap. iiii. Varius cap.ix. Stella cap.vii. Vertibula cap.xli. Sulins cap.iiii. Vmbra cap.v. T Vngues cap.xh. Tarantellu cap.vi. Vrtica cap.xli. TeUiniE cap.xli. Thynnus cap.vi.SC-xlii. Varollus cap.iiii.6f.ix. Thriifa cap.xvii. Vmbrina cap.v. Tinca cap.xxxvi. X TomusThurianus cap.iiii. Xyphius cap.iiii.6f.vi.: Torfio cap.iiii. Z Torpedo cap.xxviii. Zaphirus cap.xi. Trachurus cap.xix. Zeus cap.viii. Trachina cap.xix. Trachida cap.xix. F r N I s Trigon cap.xxix. F. MINITIVS CALVVS LECTOR I. S. Quifquis es.fiue impreflbr^fiue bibliopola,caue hunc li- brum , aliofue quoflibet in o/Hcina noftra libraria pri- mum excufos, excudendofue,intra proximum decen- nium ufpiam gentium imprimas , uel ab aliis temere forfan impreflbsuendas. h^c enim feueri/fimo edi<5to uetuit bonarum artiu fautorClemens.VII.Pont.MaA:. quique fecus fecerint,eosnonmodo in fingula uolumi- na denis aureis multari,uerum5C Chriftianorum com- mercio^atqj aqua,8C igni interdici uoluit. Vale.SC uide,ne inuidus negotium tibi faceflas,bene memor nullam efle icelerum impunitatem. r I ■:n ,ui ■l ^ f i m